Yazar
Giriş Tarihi : 30-10-2014 13:07   Güncelleme : 30-10-2014 13:07

ZEHIRIN YENI ADI: BONZAI

 Yazili ve görsel basinda "bonzai" olarak duymaya basladigimiz yeni nesil uyusturucu madde, Amerika Birlesik Devletlerinde, 2006 yilindan buyana, özellikle esrar kullananlar arasinda yayginlasmaya baslamis, "akilli marketlerde" satisi yasal olan, "spice" adiyla da bilinen bir baharat karisimi olarak ortaya çikmistir

ZEHIRIN YENI ADI: BONZAI
 Yazili ve görsel basinda "bonzai" olarak duymaya basladigimiz yeni nesil uyusturucu madde, Amerika Birlesik Devletlerinde, 2006 yilindan buyana, özellikle esrar kullananlar arasinda yayginlasmaya baslamis, "akilli marketlerde" satisi yasal olan, "spice" adiyla da bilinen bir baharat karisimi olarak ortaya çikmistir. Türkiye'de de son günlerde adindan sik söz edilir olmasinin ardindaki en önemli etmen, çok ucuz ve kolay temin edilebilir olmasidir. Ucuz temin edilebilir derken, okul harçligiyla alinabilecek kadar ucuz olmasini kast ediyorum. Uyusturucu kullanimi, "Bonzai" ile birlikte ilkögretim çagina kadar inmistir. Bugün, ilkögretimde günlük okul harçliginin ortalama 1 Türk Lirasi kadar oldugu varsayilirsa, "bonzai" ücretini de tahmin etmek güç degil. Yapilan arastirmalar, ABD'de "Bonzai" kullanim yasinin 9-10 yasa kadar indigini göstermektedir. Küçük yaslarda bonzai kullaniminin artisinda kolay ulasilabilir ve ucuz olmasi en önemli etmendir. Internet üzerinden satisinin yapiliyor olmasi, ulasilabilirligini daha da kolaylastirmaktadir elbette.
Eczacilik Fakültesi ögrencilerime "madde bagimliligi" konusunu anlattiktan sonra, "en tehlikeli bagimlilik sizce hangisidir ?" diye sordugumda, genellikle aldigim yanitlar, morfin ve eroin bagimliligi, uçucu çözücü (bali vb) bagimliligi gibi, kullanimlarinin sonucunda ölümcül olabilecek veya tedavisi güç olan bagimliliklar olur. Oysa, en tehlikelisi en kolay ulasilabilendir bence; Alkol gibi, sigara gibi...Ve "Bonzai" gibi.

 Nedir bu "Bonzai"?

 Bonzai, kimyasal adi "1-naftalenil metanon", diger adiyla JWH-018 grubu sentetik kannabinoid, bonzai agacinin yapraklari disinda, herhangi bir bitkinin yapraklarina hatta adaçayi gibi bitkilere de emdirilerek kullanilan genellikle sivi halde bir maddedir. Bonzai emdirilmis kuru bitki yapraklari esrarda oldugu gibi sigara seklinde içilmektedir.
Sentetik kannabinoidler, esrarin etken maddesi olan "tetra hidrokannabinol (THC)"e benzer etki gösteren maddelerdir, laboratuvarda sentez yoluyla elde edilirler ve 20'nin üzerinde sentetik kannabinoid tanimlanmistir. Kisacasi, bonzai ve diger sentetik kannabinoidler "yapay esrar"dir ancak, esrardan 100 kat kadar daha güçlü etkilere sahiptirler.
Esrarin etkisini artirmak amaciyla esrarin içine katilarak da kullanildigi tespit edilmistir. Ayrica, sentetik kannabionidlerin bitkisel tütsü karisimlarina ve elektronik sigaralarin su filtreli kartuslarinda nikotine karistiriliyor olmasi tehlikenin boyutlarini göstermesi bakimindan dikkat çekicidir.

 Almanya ve Ispanya'da, sentetik kannabionid kullaniminin 15-18 yaslar arasindaki ögrencilerde düsük oranda oldugu gözlemlenirken, 2008 yilindan itibaren her yil yapilan arastirmalarda, ayni yas gruplarinda sentetik kannabinoid kullanan sayisinda artislar oldugu tespit edilmistir. Ayrica, genel olarak bonzai kullananlarin esrar ya da internet kullanicilarinin büyük bir bölümünü olusturdugu bildirilmistir.

 Türkiye'de Bonzai ne durumda?
Ülkemizde, 13.02.2011 tarih, 27845 sayili resmi gazetede yayinlanan 07.01.2011 tarih, 1310 sayili Bakanlar Kurulu karari ile "Bonzai", uyusturucu ve uyarici maddeler listesine sokulmustur.
Emniyet Genel Müdürlügü Kaçakçilik ve Organize Suçlarla Mücadele Daire Baskanligi'nin (KOM) "2012 Faaliyet Raporu"ndan derledigi bilgiler, son günlerde "bonzai" türü uyusturucularin giderek yayginlastigini ortaya koymaktadir.
Ülkemizde, 2011 ve 2012 yilinda yapilan bonzai yakalamalarinin büyük bölümü, ülkenin bati illerinde gerçeklesmistir. Oysa, 2014 yilinda, Izmir, Zonguldak ve Malatya illerinde düzenlenen uyusturucu operasyonlarinda ele geçirilen uyusturucular arasinda bonzainin de bulunmasi, bugün ülkenin her bölgesine hizla yayilmis oldugunun en önemli göstergesidir. Bonzai, Türkiye'ye banyo tuzu, bitkisel gübre, koku giderici, tütsü, havuz temizleyici gibi adlar altinda ithal edilebilmektedir.

 Bonzai kullananlarda ne tür etkiler görülür?

 Bonzai, esas olarak esrar gibi psikoaktif bir maddedir. Özellikle sizofreni benzeri psikozlara neden oldugu bildirilmistir. ABD'de, akut böbrek hasari ile bonzai kullanimi arasindaki baglantilar arastirilmaktadir. JWH-018 (bonzai) kullaniminin iskemik inme (dokularin oksijensiz kalmasina bagli felçler) ile baglantisi oldugu düsünülmektedir.
 Ayrica; bulanti, kusma, nefes darligi, depresyon, bunalti, asiri stres , yüksek tansiyon, kalp çarpintisi, gögüs agrisi, potasyum düzeylerinde düsme, kas seyirmeleri, iç sikintisi, intihar düsüncesi, bilissel bozukluklar (zekanin isleyisinde bozulma) gözlemlenmistir.
Çocugunuz "bonzai" kullaniyor mu?
Bonzai'den ölümlerin artmasi üzerine çocuklarinin bu maddeyi kullanip kullanmadigini ögrenmek isteyen aileler için Çin'den ‘test'ler ithal edilmeye baslandigini ögrendim. Internet siteleri üzerinden satisa sunulan bazi ucuz testler ile 5-10 dakika içinde kisinin uyusturucu kullanip kullanmadiginin tespit edilebilecegi iddia edilmekte. Diger taraftan, özel hastanelerde veya laboratuvarlarda bu amaçla yapilan testlerin ne derecede güvenilir oldugu ayrica soru isareti. Bu testlerin güvenilirlikleri tartismalidir elbette. Çünkü, bunlar anladigim kadariyla basit tarama testleridir ve uyusturucu maddenin "var" ya da "yok" oldugunu tespit eder, hangi düzeyde oldugunu göstermez. Ayrica, bazen alinan ilaçlar, tüketilen gidalar ya da çevresel etmenler de sonucun yanlis çikmasina yol açabilmektedir. Dolayisiyla, bu tür testlerde yanilma payi her zaman vardir. Bonzai kullanan kisi, çok kisa sürede ortaya çikan etkileri nedeniyle kendisini zaten saklayamayacaktir. Bonzai bagimliliginin özel bir tedavi sekli yoktur, kiside ortaya çikan belirtilere yönelik destek tedavi saglanir.

 SONSÖZ: Bonzai, gerçekte modern bir "kimyasal silah" tir. Belki de, 3. Dünya Savasinin yeni silahlarindan biridir. Çok geç olmadan, ülkemizi, gençlerimizi ve çocuklarimizi bu sinsi katilin pençesinden kurtarabilmek için sadece ulusal degil uluslararasi düzeyde mücadeleyi artirmak gerekir. Bu mücadelede basta saglik otoriteleri, siyasetçiler, üniversiteler, saglik personeli, sivil toplum kuruluslari ve basin camiasi olmak üzere hepimize büyük görev ve sorumluluklar düsmektedir.