DOLAR 0,0000
EURO 0,0000
STERLIN 0,0000
ALTIN 000,00
BİST 00.000
Fikri Demirtaş
Fikri Demirtaş
Giriş Tarihi : 28-01-2021 16:37

TÜRBE VE TABUTTA ÖRTÜ (PÛŞÎDE ) KÜLTÜRÜ

Pûşîde günümüz insanının pek fazla aşina olmadığı bir terim. Farsça örtü anlamına gelen pûşîde, sandukaları örtmek için kullanılan örtülere verilen isim. Arapça kutu, sandık anlamındaki sudûk kelimesinden gelen sanduka ise tabut şeklindeki mezar üstlerini ifade edip İslâmiyet’ten önce var olan kıymetli kişilere duyulan saygının bir göstergesi olarak, ölen kişinin kaftanı ya da devrin değerli kumaşlarının sanduka örtüsü olarak kullanılma geleneği, İslamiyet’ten sonra da kabul görerek uygulanmıştır. Hıristiyan Bizans’ta, İslam dünyasında olduğu gibi önemli kişilerin lahitlerinin (sanduka) üzerlerinin bir kumaşla örtüldüğü bilinmektedir. Evliya türbeleri içindeki mezarların üzeri yeşil bir örtüyle örtülür. İncelendiğinde bu adetin bize Bizans’tan geldiği ortaya çıkar.

*****

Millî Eğitim Bakanlığı ile Turizm ve Kültür Bakanlığı arasında 2016 yılında imzalanan protokolle başlatılan “Puşide Projesi” kapsamında 12 olgunlaşma enstitüsünde, Türk Süsleme Sanatı içinde önemli bir yere sahip puşidelerden üzerinde Maraş işi desen arşivini hazırlayıp uygun bulunanların üretimini gerçekleştirmek ve kültür mirasımızın gelecek nesillere aktarmak için Osmanlı hanedanına ait türbelerdeki puşidelerin yenilenmesi için çalışma yapılıyor.

Osmanlı Hanedanından başka Selçuklu ve Türk beylikleri dönemi, Türk erenleri, evliyaları, paşaları, bilim adamlarının türbeleride ki örtüler de değiştirilmelidir. Örtüler tamir edilirken ve yenileri yapılırken orijinalliği bozulmadan yapılmalıdır.

*****

Tabut ve türbe üzerine örtülerin rengi genellikle yeşil kullanılsa da kırmızı, bordo, lacivert,siyah renkler de kullanılır.

Puşidelerin üzerinde ve eteklerinde  Sadece üzerinde, her insanın ölümlü olduğunu hatırlatan, besmele, lafza-i celâl, Kur'ân-ı Kerim'den âyetler, dualar ve Osmanlı Türkçesiyle yazılmış beyitler işlenmiştir.

"Her can ölümü tadacaktır. Sonunda bize döndürüleceksiniz" (Ankebut 29/57)mealindeki ayet yazılıdır. Bu da örfi bir uygulamadır.

Osmanlı'nın atası Ertuğrul Gazi'nin babası Süleyman Şah'ın türbesinin sanduka yüzyıllık bir örtü örtüsü müze envanterinde kayıtlıdır.. Örtünün üzerinde Ayet-El Kürsi, Fetih Suresi'nin 27'nci ayeti ve Allah yazıları bulunmaktadır.

Osman Gazi Türbesi ,Abdülaziz’in Bursa'yı ziyareti sırasında yapılmış kadife üzerine gümüş ve sim ile işlenmiş, Osmangazi’nin şahsiyeti doğumu ve saltanat senesi ile ölümü gibi tarihleri gösteren örtü sandukanın üzerine örtülmüştür.

Sultan 1. Abdülhamid'in sandukasının üzerindeki puşide (örtüde) yer alan yazılar.

Kadife kumaş üzerine sırma ile celi-sülüs osmanlıca şu ibareler yazmaktadır.

Sanduka baş kısım

Cennet mekan firdevs i aşiyan es sultan el gazi abdülhamid han bin es sultan el gazi ahmed han ı salis ala ruhihima et takdisat ma tütle's seb al mesani hazretlerinin tarih i veladetleri 5 recep 1137 (1725)

Cülus u hümayunları : 8 zilkade 1187 (1774), müddet i saltanatları : 15 sene 8 mah 5 yevm, irtihalleri : 13 recep 1203 (1789)

Sanduka kapağı kuzey

La ilahe illallah melikü'l hakki'l mübin

Sanduka kapağı güney

Muhammedün resulullah sadıku'l va'di'l emin

(alıntı )

*****

NELER SÖYLENDİ?
@
E-GAZETE
04.03.2021
NAMAZ VAKİTLERİ
PUAN DURUMU
Gazete Manşetleri
Yol Durumu
E-Bülten Kayıt
ARŞİV ARAMA
Malatya Haber