Malatya Sonsöz Gazetesi – Malatya'nın En Çok Okunan Gazetesi - Malatya Haber
HV
25 MAYIS Çarşamba 18:22
Advert

Advert

SONBAHARDA DİVRİĞİ GEZİSİ (4)

Fikri Demirtaş
Fikri Demirtaş
Giriş Tarihi : 10-12-2021 11:30

Divriği Ulu Cami ile tanıtıcı kitapta yazılanlara göre; Taç kapı,

"Ulu Cami yapı iki kısımdan oluşuyor: Ulu Camii ve Şifahane (hastane). (Yapının diğer bir ilginçliği de Anadolu’da sadece bu yapıda ibadet yeriyle sağlık binasının yan yana yapılması.

 Ulu Cami’yi yaptıran kişi Mengücekoğulları Divriği Kolu Meliki Ahmed Şah. Şifahaneyi ise onun eşi ve Mengücekoğulları Erzincan Kolu Meliki Fahreddin Behramşah’ın kızı Turan Melek yaptırmış. Yapının ilginç durumu İslam Kültürü’nde görülmeyip Orta Asya Türk Kültürü’nde daha sık rastlanan hükümdar ile eşinin eşit olması geleneğini burada görebiliyoruz.  Birbirine yaslanan iki yapıyı karı-kocanın beraber yaptırmaları oldukça sıra dışı ve sevimli.

Külliyenin kendisi (bina olarak) de ayrı bir muamma! Çünkü yapıda en ufak harç ve benzeri malzeme kullanılmamış. Yapı, tamamen sıkı geçme inşa edilmiş, bir yapboz gibi! Taşlar, o kadar güzel oyulmuş ve yerleştirilmiş ki 800’e yakın senedir sapasağlam.

 Sanatkârlık gösterisi, Çılgın asimetrik, kopuk figürler, bitki motifleri, alışılmış" Selçuk" tarzından farklı bir duyarlılık gösterilmiş... Barok stili bir süsleme.

 Hatta kapılardan birinin üzerinde yer alan bir silindirin 1950’lere kadar devamlı döndüğünü duyduk. Bu silindirin dönmesinin de yapının dengede olduğunu işaret ettiğini ve o yıldaki bir depremde aniden durduğu belirtiliyor.

"Külliyenin mimarı Ahlatlı Muğis oğlu Hürrem Şah’ın, başka bir eseri yok! Dahası oymalarda ve yazılara imzasını atan Ahlatlı nakkaş İbrahim oğlu Ahmed, Tiflisli Ahmed ve hattat Mehmet'in de başka bir eserde imzalarına rastlanmamış. Yani bir başyapıt yaratan bu dört sanatkarın, her nasılsa kayıtlardaki tek eserleri bu külliye!

  "yapının başka bir ilginçliği gölgeleri! Caminin üç kapısı var: Hanım Kapısı (bayanlara özel), Bey Kapısı (erkeklere özel) ve Şah Kapısı (devletin büyüklerine özel). Her gün belli bir saatte bu üç kapıda, bu üç şahsı gösteren gölgeler çıkıyor! Hanım Kapısı’nda bir bayan, Bey Kapısı’nda bir erkek, Şah Kapısı’nda da bir hükümdar gölgesi çıkıyor ve en ufak ayrıntılarına kadar!

 Sanatkârlık gösterisi, Çılgın asimetrik, kopuk figürler, bitki motifleri, alışılmış" Selçuk" tarzından farklı bir duyarlılık gösterilmiş... Barok stili bir süsleme.  Dünyadaki sayılı eserlerden biri. Yapı giderek gidip görülmeli.

*****

 Bizim bu kadar yolu gelme sebebimizin birincisi arkadaşım Psikolog Kerime hanımın çocukluğunu geçtiği yeri görmek. Diğeri benim için de 1985’te Unesco’nun Korunması Gereken Tarihi Yerler Listesi’ne giren Türkiye’deki ilk yapı olan Divriği Ulu Cami ve Şifahanesi ’ne görmek. Peki değdi mi bu kadar yol?  Kesinlikle!

İki sevinci güzelliği görmekten daha güzel ne olabilir.  Karşımızda dünyada eşi benzeri olmayan bir mimari başyapıt duruyordu. Üstelik bu bozkırın ortasında ve 769 yıllık bir eser!

Hayli zaman geçmişti. Güneş ışıklarını Divriği'den çekip alırken gecenin siyah kanatları gökyüzünü kapladı. O cesur, onurlu Kerime Hanım yorgun yüreği, kahverengi gözlerindeki hüzünle! Divriği'ye elveda dedi. Arapgir'e doğru yolumuza koyulduk...

 Psikolog Kerime Hanım "Önceden ağladığın yerlere tekrardan git ve kahkaha at. Hikâyeni değiştir." sözünü mırıldanıyordu... Arabada yol arkadaşı gezgin öğretmene  "Sana teşekkür ederim arkadaş, bana ne güzel bir gün yaşattın "dedi...

  TRT’de Sivas Türküsü " Ağ Gülüm seni camekânda görmüşler " çalıyordu.

YORUMLAR
DİĞER YAZILARI BİR GARİP ORHAN VELİ DENİZLİ KÖYÜ KERVANSARAYI (Makıt Han) 4 DENİZLİ KÖYÜ KERVANSARAYI (Makıt Han) 3 DENİZLİ KÖYÜ KERVANSARAYI (Makıt Han) 2 KADERİNE TERK EDİLMİŞ ELAZIĞ/ KEBAN- DENİZLİ KÖYÜ KERVANSARAYI( Makıt Han ) Akçadağ Köy Enstitüsü 1947 mezunu Öğretmen MUAZZEZ YILMAZ 4 Akçadağ Köy Enstitüsü 1947 mezunu Öğretmen MUAZZEZ YILMAZ 3 Akçadağ Köy Enstitüsü 1947 mezunu Öğretmen MUAZZEZ YILMAZ 2 Akçadağ Köy Enstitüsü 1947 mezunu Öğretmen MUAZZEZ YILMAZ AKÇADAĞ KÖY ENSTİTÜSÜNÜN SAHİPSİZ MEZARLIĞI Malatya, Battalgazi- Uluköyde Kar Manzarası 2 Malatya, Battalgazi- Uluköyde Kar Manzarası ÇANAKKALE / KÜÇÜKKUYU ADATEPE ZEYTİNYAĞI MÜZESİ 4 ÇANAKKALE / KÜÇÜKKUYU ADATEPE ZEYTİNYAĞI MÜZESİ 3 ÇANAKKALE / KÜÇÜKKUYU ADATEPE ZEYTİNYAĞI MÜZESİ 2 ÇANAKKALE / KÜÇÜKKUYU ADATEPE ZEYTİNYAĞI MÜZESİ DEMİRYOLU KÜÇÜK İSTASYONLARI (3) DEMİRYOLU KÜÇÜK İSTASYONLARI (2) DEMİRYOLU KÜÇÜK İSTASYONLARI CAN SIKINTISINDA EN İYİ ÇÖZÜM ÇALIŞMAK... (2) CAN SIKINTISINDA EN İYİ ÇÖZÜM ÇALIŞMAK... Malatya Beşkonaklar Etnografya Müzesi TÜRKİYE'NİN CİTTASLOW (SAKİN ŞEHİR) 19. ŞEHRİ ARAPGİR AĞAÇLARA SARILMAK  (2) AĞAÇLARA SARILMAK SONBAHARDA DİVRİĞİ GEZİSİ (3) SONBAHARDA DİVRİĞİ GEZİSİ (2) Sonbaharda Divriği Gezisi ARGUVAN YOLLARINDA (4) ARGUVAN YOLLARINDA (3) ARGUVAN YOLLARINDA (2) ARGUVAN YOLLARINDA HEKİMHANLI SADIK BABA (2)   HEKİMHANLI SADIK BABA   HEKİMHANLI ÂŞIK ESİRİ BABA (4) HEKİMHANLI ÂŞIK ESİRİ BABA (3) HEKİMHANLI ÂŞIK ESİRİ BABA (2) HEKİMHANLI ÂŞIK ESİRİ BABA SÜRYANİ KADİM MOR BARSAVMO MANASTIRI (PERAŞ ) 6 SÜRYANİ KADİM MOR BARSAVMO MANASTIRI (PERAŞ ) 5 SÜRYANİ KADİM MOR BARSAVMO MANASTIRI (PERAŞ ) 4 SÜRYANİ KADİM MOR BARSAVMO MANASTIRI (PERAŞ ) 3 SÜRYANİ KADİM MOR BARSAVMO MANASTIRI (PERAŞ ) 2 SÜRYANİ KADİM MOR BARSAVMO MANASTIRI (PERAŞ ) Aşağıbağlar Suflâ Cami (2) Aşağıbağlar Suflâ Cami Malatya  Erhaç / Havalimanı  ismi nereden geliyor? BAKANLARI ŞAŞIRTAN DAİRESEL TARLALAR... MALATYA'DA KAYISI BAHÇELERİ (6) MALATYA'DA KAYISI BAHÇELERİ (5) MALATYA'DA KAYISI BAHÇELERİ (4) MALATYA'DA KAYISI BAHÇELERİ (3) MALATYA'DA KAYISI BAHÇELERİ (2) MALATYA'DA KAYISI BAHÇELERİ ASLANTEPE HÖYÜĞÜ'NÜN UNESCO YOLCULUĞU...(4) ASLANTEPE HÖYÜĞÜ'NÜN UNESCO YOLCULUĞU...(3) MALATYA ASLANTEPE HÖYÜĞÜ'NÜN UNESCO YOLCULUĞU...(2) MALATYA ASLANTEPE HÖYÜĞÜ'NÜN UNESCO YOLCULUĞU... ÇOLAKOĞLU MAHALLESİ ( KÖYÜ ) (5) ÇOLAKOĞLU MAHALLESİ ( KÖYÜ ) (4) ÇOLAKOĞLU MAHALLESİ ( KÖYÜ ) (3) MALATYA - BATTALGAZİ İLÇESİ / ÇOLAKOĞLU MAHALLESİ ( KÖYÜ ) (2) BİN YILLIK  KIRK KARDEŞLER MEZARLIĞI İÇLER ACISI HALDE (4) BİN YILLIK  KIRK KARDEŞLER MEZARLIĞI İÇLER ACISI HALDE (3) BİN YILLIK  KIRK KARDEŞLER MEZARLIĞI İÇLER ACISI HALDE (2) BİN YILLIK KIRK KARDEŞLER MEZARLIĞI İÇLER ACISI HALDE MALATYA - BATTALGAZİ İLÇESİ / ÇOLAKOĞLU MAHALLESİ ( KÖYÜ ) MALATYA- BATTALGAZİ KÖŞK MİNARELİ İSKENDER CAMİİ (3) MALATYA- BATTALGAZİ KÖŞK MİNARELİ İSKENDER CAMİİ (2) MALATYA- BATTALGAZİ KÖŞK MİNARELİ İSKENDER CAMİİ GERİ DÖNÜŞÜM SOKAK TOPLAYICLARI (5) GERİ DÖNÜŞÜM SOKAK TOPLAYICLARI (4) GERİ DÖNÜŞÜM SOKAK TOPLAYICLARI (3) GERİ DÖNÜŞÜM SOKAK TOPLAYICLARI (2) GERİ DÖNÜŞÜM SOKAK TOPLAYICLARI MALATYA'DA İLKBAHAR ARAPGİR MOR REYHANI YOLUM DÜŞTÜ HACI BEKTAŞ'A 8 YOLUM DÜŞTÜ HACI BEKTAŞ'A 7 YOLUM DÜŞTÜ HACI BEKTAŞ'A 6 YOLUM DÜŞTÜ HACI BEKTAŞ'A 5 YOLUM DÜŞTÜ HACI BEKTAŞ'A 4 YOLUM DÜŞTÜ HACI BEKTAŞ'A 3 YOLUM DÜŞTÜ HACI BEKTAŞ'A 2 YOLUM DÜŞTÜ HACI BEKTAŞ'A SANCAKTAR ABDULVAHAP GAZİ TÜRBESİ TOPKAPI SARAYI - CELLAT ÇEŞMESİ (2) TOPKAPI SARAYI ve CELLAT ÇEŞMESİ ŞAHKULU SULTAN DERGÂHI (7) ŞAHKULU SULTAN DERGÂHI (6) ŞAHKULU SULTAN DERGÂHI (5) ŞAHKULU SULTAN DERGÂHI (4) ŞAHKULU SULTAN DERGÂHI (3) ŞAHKULU SULTAN DERGÂHI (2) ŞAHKULU SULTAN DERGÂHI TAŞHORON KİLİSESİ’NDE SONA DOĞRU AYASOFYA'YA YOLCULUK (7) AYASOFYA'YA YOLCULUK (6) AYASOFYA'YA YOLCULUK (5) AYASOFYA'YA YOLCULUK (4) AYASOFYA'YA YOLCULUK (3) AYASOFYA'YA YOLCULUK 2 AYASOFYA'YA YOLCULUK Koca Vaiz Baba Türbesi (2) Koca Vaiz Baba Türbesi MALATYALI İSMAİL AĞA CAMİİ. HAMAMI, ÇEŞMESİ (2) MALATYALI İSMAİL AĞA CAMİİ. HAMAMI, ÇEŞMESİ KARACA AHMET SULTAN DERGÂHI (4) KARACA AHMET SULTAN DERGÂHI (3) KARACA AHMET SULTAN DERGÂHI (2) KARACA AHMET SULTAN DERGÂHI TÜRBE VE TABUTTA ÖRTÜ (PÛŞÎDE ) KÜLTÜRÜ (3) TÜRBE VE TABUTTA ÖRTÜ (PÛŞÎDE ) KÜLTÜRÜ (2) TÜRBE VE TABUTTA ÖRTÜ (PÛŞÎDE ) KÜLTÜRÜ ŞEYH BEDREDDİN'İN MEZARINI YAPIN (6) ŞEYH BEDREDDİN'İN MEZARINI YAPIN (5) ŞEYH BEDREDDİN'İN MEZARINI YAPIN (4) ŞEYH BEDREDDİN'İN MEZARINI YAPIN 3 ŞEYH BEDREDDİN'İN MEZARINI YAPIN 2 ŞEYH BEDREDDİN'İN MEZARINI YAPIN HEKİMHAN'IN TARİHİ MEZARLIKLARI ve YENİ MEZARLIĞIN HİKAYESİ