Malatya Sonsöz Gazetesi – Malatya'nın En Çok Okunan Gazetesi - Malatya Haber
HV
08 AĞUSTOS Pazartesi 05:14
Advert

Advert

MALATYA'DA KAYISI BAHÇELERİ (4)

Fikri Demirtaş
Fikri Demirtaş
Giriş Tarihi : 26-08-2021 14:06

Kayısıların İslimi ( İslim Damı)

Bir anlamda mişmiş hamamı ... Limonları, muzları, hurmaları daha yeşilken toplayıp olmuş gibi satmak için kükürtle sarartırlar. Kayısıların sarartılmasına da " islim" diyorlar.

"Malatyada ilk islim, seferberlikten önce, tahminen 1900'lü yıllarda başlamıştır.İlk kükürtlemeyi Şam ve Beyrut'tan Malatya’ya gelen Ermeni asıllı Osmanlı vatandaşları yapmışlar ve çevrelerine öğretmişlerdir. "

( Malatya Kayısısı , syf:53 - B.Murat Asma)

Çoğu kayısı bahçelerinin bir köşesinde  islim damları vardır. İslim damı dört duvar. Ne paçası, ne penceresi var. Bir kapısı o da açık.

İçerisi kapkara mağara ağzı gibi görünür uzaktan.

Eski tip islim damları çamur ve saman karışımı  kerpiçten yapılırdı. Tavan eski evlerdeki gibi kalaslarla konup üstü de toprakla kapanırdı. Tahta kapısı olurdu. İçinde teneke odun sobası yanan yer duvarın dışında olur, sobanın üstünde kükürt yakmak için emaye bir kap olurdu.

Örnek İslim Damı (Kükürtleme odası )

 İslim damının planı kare , dikdörtgen şeklinde olur.

1-Genel olarak 2,5 metre eninde 2,5 metre boyunda ve 2,20 metre yükseklikte olmalıdır. Ayrıca duvarları 30 santimetre kalınlıkta betonarme olmalıdır. Bu ölçülere sahip olan bir islim damında kerevette 1 ton taze kayısıyı aynı anda kükürtlemek mümkündür. İslim damının kapısı 110 santimetre genişlikte ve 200 santimetre yükseklikte contalı ve mutlaka hava geçirmez olmalıdır.

2-Kükürtleme ocağı oda kapısının hemen karşısında duvarın tabanla birleştiği orta yerinde taban ile aynı seviyede olması gerekmektedir.

Ocaktaki ısının mümkün olduğu kadar oda içerisine girmesini engellemek için, ateş yanan yerin odanın dışında yapılması gerekir. Kükürtleme odasında ocak nedeniyle sıcaklık yükselirse , meyvelerin yumuşamasına, daha fazla kükürt almasına, şıranın akmasına ve meyve renginin kararmasına yol açar. Sobada odun yerine tüplü ocak kullanılmaya başlandı.

3- En uygun kükürtleme işlemi diğer adıyla islim, yaş kayısının kerevetlere tek sıra şeklinde dizilmesi ile yapılan kükürtlemedir.

Kerevetler dikdörtgen şeklinde 90 santimetreye 180 santimetre ya da kare şeklinde 90 santimetreye 90 santimetre ebatlarında yapılmalı, çıta aralıkları kesinlikle yarım santimetreyi geçmemelidir.

Bölgemizde yaygın olarak , yaş kayısılar meyve kasalarına  doldurularak kükürtleme yapılmaktadır. Bu şekilde yapılan kükürtlemede kasanın alt ve orta kısmı yeterince kükürt gazı alamamaktan.Daha sonra İkinci hatta üçüncü defa işlem yapılmakta. Üstteki kayısılar  bu sefer çok kükürt aldığından şıra almakta, kuru kayısı verimi düşmektedir.

 4- Kerevetlerde, kayısı kasalarında bulunan 1 ton (1000 kg) kayısıya 1600-1800 gram arasında kükürt yakarak, 12 saat sonunda 2000 ppm kükürt gazı kazandırmak mümkündür.

İhracat kriterlerine olan islim yapılacak kayısılara 2 bin PPM'n  üzerinde kükürt verilmemesi gerekmektedir.

5- Kükürtleme amacıyla kullanılan emaye kap genel olarak 25-30 santimetre çapında ve 5-6 santimetre derinliğinde olmalıdır.

Soba üstündeki emaye kabın içindeki kükürtün içine  ispirto  şişesinin kapağı kadar ispirto koyarak ateşlenir. Kapı  kapatılır. Hafif odun ateşinde kükürtün yanması  sağlanır.>>DEVAM EDECEK

 

YORUMLAR
DİĞER YAZILARI Özgür Sinan'la Keyifli Bir Sohbet (4) ÖZGÜR SİNAN' LA KEYİFLİ BİR SOHBET (3) ÖZGÜR SİNAN' LA KEYİFLİ BİR SOHBET (2) ÖZGÜR SİNAN'LA KEYİFLİ BİR SOHBET YENİ BİR GEZİNİN ARDINDAN (2) YENİ BİR GEZİNİN ARDINDAN FETHİYE BELDESİ TARİHÇESİ AKÇADAĞ EĞİTMEN KURSU UZUN HASAN CAMİİ (ABDUSSELAM CAMİİ ) "Vefalı Malatyalılar ve Naif insanlar Yurdu" grubu gezisinin ardından... (3) "Vefalı Malatyalılar ve Naif insanlar Yurdu" grubu gezisinin ardından... (2) "Vefalı Malatyalılar ve Naif insanlar Yurdu" grubu gezisinin ardından... ANADOLU'DA BİR GÖNÜL ERİ Hüseyin Doğan Dede’ yi Anma Töreni BİR GARİP ORHAN VELİ DENİZLİ KÖYÜ KERVANSARAYI (Makıt Han) 4 DENİZLİ KÖYÜ KERVANSARAYI (Makıt Han) 3 DENİZLİ KÖYÜ KERVANSARAYI (Makıt Han) 2 KADERİNE TERK EDİLMİŞ ELAZIĞ/ KEBAN- DENİZLİ KÖYÜ KERVANSARAYI( Makıt Han ) Akçadağ Köy Enstitüsü 1947 mezunu Öğretmen MUAZZEZ YILMAZ 4 Akçadağ Köy Enstitüsü 1947 mezunu Öğretmen MUAZZEZ YILMAZ 3 Akçadağ Köy Enstitüsü 1947 mezunu Öğretmen MUAZZEZ YILMAZ 2 Akçadağ Köy Enstitüsü 1947 mezunu Öğretmen MUAZZEZ YILMAZ AKÇADAĞ KÖY ENSTİTÜSÜNÜN SAHİPSİZ MEZARLIĞI Malatya, Battalgazi- Uluköyde Kar Manzarası 2 Malatya, Battalgazi- Uluköyde Kar Manzarası ÇANAKKALE / KÜÇÜKKUYU ADATEPE ZEYTİNYAĞI MÜZESİ 4 ÇANAKKALE / KÜÇÜKKUYU ADATEPE ZEYTİNYAĞI MÜZESİ 3 ÇANAKKALE / KÜÇÜKKUYU ADATEPE ZEYTİNYAĞI MÜZESİ 2 ÇANAKKALE / KÜÇÜKKUYU ADATEPE ZEYTİNYAĞI MÜZESİ DEMİRYOLU KÜÇÜK İSTASYONLARI (3) DEMİRYOLU KÜÇÜK İSTASYONLARI (2) DEMİRYOLU KÜÇÜK İSTASYONLARI CAN SIKINTISINDA EN İYİ ÇÖZÜM ÇALIŞMAK... (2) CAN SIKINTISINDA EN İYİ ÇÖZÜM ÇALIŞMAK... Malatya Beşkonaklar Etnografya Müzesi TÜRKİYE'NİN CİTTASLOW (SAKİN ŞEHİR) 19. ŞEHRİ ARAPGİR AĞAÇLARA SARILMAK  (2) SONBAHARDA DİVRİĞİ GEZİSİ (4) AĞAÇLARA SARILMAK SONBAHARDA DİVRİĞİ GEZİSİ (3) SONBAHARDA DİVRİĞİ GEZİSİ (2) Sonbaharda Divriği Gezisi ARGUVAN YOLLARINDA (4) ARGUVAN YOLLARINDA (3) ARGUVAN YOLLARINDA (2) ARGUVAN YOLLARINDA HEKİMHANLI SADIK BABA (2)   HEKİMHANLI SADIK BABA   HEKİMHANLI ÂŞIK ESİRİ BABA (4) HEKİMHANLI ÂŞIK ESİRİ BABA (3) HEKİMHANLI ÂŞIK ESİRİ BABA (2) HEKİMHANLI ÂŞIK ESİRİ BABA SÜRYANİ KADİM MOR BARSAVMO MANASTIRI (PERAŞ ) 6 SÜRYANİ KADİM MOR BARSAVMO MANASTIRI (PERAŞ ) 5 SÜRYANİ KADİM MOR BARSAVMO MANASTIRI (PERAŞ ) 4 SÜRYANİ KADİM MOR BARSAVMO MANASTIRI (PERAŞ ) 3 SÜRYANİ KADİM MOR BARSAVMO MANASTIRI (PERAŞ ) 2 SÜRYANİ KADİM MOR BARSAVMO MANASTIRI (PERAŞ ) Aşağıbağlar Suflâ Cami (2) Aşağıbağlar Suflâ Cami Malatya  Erhaç / Havalimanı  ismi nereden geliyor? BAKANLARI ŞAŞIRTAN DAİRESEL TARLALAR... MALATYA'DA KAYISI BAHÇELERİ (6) MALATYA'DA KAYISI BAHÇELERİ (5) MALATYA'DA KAYISI BAHÇELERİ (3) MALATYA'DA KAYISI BAHÇELERİ (2) MALATYA'DA KAYISI BAHÇELERİ ASLANTEPE HÖYÜĞÜ'NÜN UNESCO YOLCULUĞU...(4) ASLANTEPE HÖYÜĞÜ'NÜN UNESCO YOLCULUĞU...(3) MALATYA ASLANTEPE HÖYÜĞÜ'NÜN UNESCO YOLCULUĞU...(2) MALATYA ASLANTEPE HÖYÜĞÜ'NÜN UNESCO YOLCULUĞU... ÇOLAKOĞLU MAHALLESİ ( KÖYÜ ) (5) ÇOLAKOĞLU MAHALLESİ ( KÖYÜ ) (4) ÇOLAKOĞLU MAHALLESİ ( KÖYÜ ) (3) MALATYA - BATTALGAZİ İLÇESİ / ÇOLAKOĞLU MAHALLESİ ( KÖYÜ ) (2) BİN YILLIK  KIRK KARDEŞLER MEZARLIĞI İÇLER ACISI HALDE (4) BİN YILLIK  KIRK KARDEŞLER MEZARLIĞI İÇLER ACISI HALDE (3) BİN YILLIK  KIRK KARDEŞLER MEZARLIĞI İÇLER ACISI HALDE (2) BİN YILLIK KIRK KARDEŞLER MEZARLIĞI İÇLER ACISI HALDE MALATYA - BATTALGAZİ İLÇESİ / ÇOLAKOĞLU MAHALLESİ ( KÖYÜ ) MALATYA- BATTALGAZİ KÖŞK MİNARELİ İSKENDER CAMİİ (3) MALATYA- BATTALGAZİ KÖŞK MİNARELİ İSKENDER CAMİİ (2) MALATYA- BATTALGAZİ KÖŞK MİNARELİ İSKENDER CAMİİ GERİ DÖNÜŞÜM SOKAK TOPLAYICLARI (5) GERİ DÖNÜŞÜM SOKAK TOPLAYICLARI (4) GERİ DÖNÜŞÜM SOKAK TOPLAYICLARI (3) GERİ DÖNÜŞÜM SOKAK TOPLAYICLARI (2) GERİ DÖNÜŞÜM SOKAK TOPLAYICLARI MALATYA'DA İLKBAHAR ARAPGİR MOR REYHANI YOLUM DÜŞTÜ HACI BEKTAŞ'A 8 YOLUM DÜŞTÜ HACI BEKTAŞ'A 7 YOLUM DÜŞTÜ HACI BEKTAŞ'A 6 YOLUM DÜŞTÜ HACI BEKTAŞ'A 5 YOLUM DÜŞTÜ HACI BEKTAŞ'A 4 YOLUM DÜŞTÜ HACI BEKTAŞ'A 3 YOLUM DÜŞTÜ HACI BEKTAŞ'A 2 YOLUM DÜŞTÜ HACI BEKTAŞ'A SANCAKTAR ABDULVAHAP GAZİ TÜRBESİ TOPKAPI SARAYI - CELLAT ÇEŞMESİ (2) TOPKAPI SARAYI ve CELLAT ÇEŞMESİ ŞAHKULU SULTAN DERGÂHI (7) ŞAHKULU SULTAN DERGÂHI (6) ŞAHKULU SULTAN DERGÂHI (5) ŞAHKULU SULTAN DERGÂHI (4) ŞAHKULU SULTAN DERGÂHI (3) ŞAHKULU SULTAN DERGÂHI (2) ŞAHKULU SULTAN DERGÂHI TAŞHORON KİLİSESİ’NDE SONA DOĞRU AYASOFYA'YA YOLCULUK (7) AYASOFYA'YA YOLCULUK (6) AYASOFYA'YA YOLCULUK (5) AYASOFYA'YA YOLCULUK (4) AYASOFYA'YA YOLCULUK (3) AYASOFYA'YA YOLCULUK 2 AYASOFYA'YA YOLCULUK Koca Vaiz Baba Türbesi (2) Koca Vaiz Baba Türbesi MALATYALI İSMAİL AĞA CAMİİ. HAMAMI, ÇEŞMESİ (2) MALATYALI İSMAİL AĞA CAMİİ. HAMAMI, ÇEŞMESİ KARACA AHMET SULTAN DERGÂHI (4) KARACA AHMET SULTAN DERGÂHI (3) KARACA AHMET SULTAN DERGÂHI (2) KARACA AHMET SULTAN DERGÂHI TÜRBE VE TABUTTA ÖRTÜ (PÛŞÎDE ) KÜLTÜRÜ (3) TÜRBE VE TABUTTA ÖRTÜ (PÛŞÎDE ) KÜLTÜRÜ (2) TÜRBE VE TABUTTA ÖRTÜ (PÛŞÎDE ) KÜLTÜRÜ ŞEYH BEDREDDİN'İN MEZARINI YAPIN (6) ŞEYH BEDREDDİN'İN MEZARINI YAPIN (5) ŞEYH BEDREDDİN'İN MEZARINI YAPIN (4) ŞEYH BEDREDDİN'İN MEZARINI YAPIN 3 ŞEYH BEDREDDİN'İN MEZARINI YAPIN 2 ŞEYH BEDREDDİN'İN MEZARINI YAPIN HEKİMHAN'IN TARİHİ MEZARLIKLARI ve YENİ MEZARLIĞIN HİKAYESİ