Malatya Sonsöz Gazetesi – Malatya'nın En Çok Okunan Gazetesi - Malatya Haber
HV
30 HAZİRAN Perşembe 19:15
Advert

Advert

MALATYA- BATTALGAZİ KÖŞK MİNARELİ İSKENDER CAMİİ (3)

Fikri Demirtaş
Fikri Demirtaş
Giriş Tarihi : 08-06-2021 16:12

Tarihlendirme:

Camide avluya girişin sağlandığı kuzeybatı köşede yer alan kapı üzerinde yer alan kitabede yazılar okunamayacak kadar bozulmuş olup, en alt satırda H. 1299-M. 1882 tarihi okunabilmektedir. Müftülüğün avlu duvarlarına astığı levhada ise 1890 tarihi yazmaktadır. Caminin yapı tarihi olarak 1882 yılını temel almak kanaatimizce daha doğru olacaktır.

Değerlendirme:

Söz konusu cami mimari, üslup, süsleme ve tarihi bakımdan 2863 sayılı yasa kapsamında kaldığından tescil edilmesi ve grubunun I. grup olarak belirlenmesi tarafımızca uygun görülmüştür. Konunun görüşülmek üzere Sivas Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü’ne gönderilmesi hususunda gereğini arz ederiz. 22.02.2019 "Alıntı"

***

Köşk Minareli Camii örneği İskender Camisi

Köşk  Minare avlunun  kuzeybatı köşesine yerleştirilmiş  bir adet kesme yontu taş 13 basamaklı  merdivenle ezanlığa ( köşk minare, baldaken)  ulaşılmaktadır.  2015 yılında  ezanlığın üstü ve cami çatısı saçla kapatılmıştır. Çirkin bir görüntü oluşturmuştur.

***

Ülkemizde turizmin gelişmeye başlamasıyla Andolu'yu  birçok yerli ve yabancı turist gezmeye başlamıştır.

Turistlerin tarihi eserleri  gezerken gördükleri ' köşk minarenin' ne olduğunu sormaktadır. Maalesef pek çok rehber , gezi yazısı yazan, videosunu çeken , hatta cami imamı bile yeterli bilgiye sahip olmadıkları için  bu kilisenin  camiye çevrilmesiyle kilise çan'ının söküldüğünü  ve köşk minareye çevrildiğini söylemektedirler.

Gerçekte alakası olmayan menfi propogandası yapılan bu yanlış anlaşılmanın düzetilmesi ve bu yapı tarzının Anadolu'da, hatta Balkanlarda köşk minarelerin doğrudan yapıya veya avlu duvarının bir cephesine bitişik merdivenle çıkılan  bir şerefeden ibaret köşk tipi minareler bulunmaktadır. Baldeken tarzı / minber minare Anadolu Türk mimarisinde Selçuklulardan başlayarak  Osmanlı devleti döneminde ve ardından Türkiye Cumhuriyeti devletinde de türbe mimarisi dışında köşk, mescid, ezanlık ve şadırvan gibi yapılarda uygulanmıştır...

***

Kültür Bakanlığı,  Diyanet İşleri Başkanlığına bağlı müftülükler, Vakıflar Bölge Müdürlükleri işbirliği içinde   bütün camilerin tarihi  olsun, olmasın mimari özellikleri ve tarihçesi bir levhaya  yazılıp  uygun bir yere asılmalıdır. Camilerin birer birifing dosyası tarihçileri ,fotoğrafları ile birlikte hazırlanarak bir nüshası camilerde diğer nüshası Müftülüklerde olmalıdır.

Mimari yapı olarak ana hatlarıyla bir kiliseye atrium (avlu), narteks (ön mekan), naos (cemaatın toplantı yeri, apsis (altar odasının doğusunda yarım kubbeli mimari unsur) bölümleri ve çan kulesi Hıristiyanlığa ait motif, haçlar, kitabesi ve tarihi yazılı belgesi olur. Bu özelliklerin hiçbiri bu tür mescitlerde görülmemektedir.

İskender Camisi gibi aynı mahallede 1895 tarihli İlyas Tenekeli Camisinin de köşk tipi minaresi vardır.

Malatya’da örnekleri olduğu gibi Anadolu’nun iç bölgelerinde Nevşehir Avanos ve Gülşehir’de sıkça görülen, doğrudan yapıya veya avlu duvarının bir cephesine bitişik bir merdivenle çıkılan bir şerefeden ibaret köşk tipi minareler bulunmaktadır.

 

Selçuklu ve Osmanlı devrinde halk ilk Mescid-i Nebi'yi örnek alarak mütevazı mahalle camileri yaptırdığı halde başta padişah olmak üzere iktidar sahipleri bilhassa gösterişli büyük kubbeli camiler yaptırmaya özen göstermişlerdi. Zira ne peygamber Hazreti Muhammed ne de onun dört halifesi zamanında yaptırılan camilerin hiçbirisinde minare ve kubbe yoktu. Minareler kilise çan kulelerinden, kubbe roma tapınaklarından ve kiliselerinden esinlenilerek sonraki devirlerde camilere ilâve edilmiştir.

 

 

 

 

YORUMLAR
DİĞER YAZILARI ANADOLU'DA BİR GÖNÜL ERİ Hüseyin Doğan Dede’ yi Anma Töreni BİR GARİP ORHAN VELİ DENİZLİ KÖYÜ KERVANSARAYI (Makıt Han) 4 DENİZLİ KÖYÜ KERVANSARAYI (Makıt Han) 3 DENİZLİ KÖYÜ KERVANSARAYI (Makıt Han) 2 KADERİNE TERK EDİLMİŞ ELAZIĞ/ KEBAN- DENİZLİ KÖYÜ KERVANSARAYI( Makıt Han ) Akçadağ Köy Enstitüsü 1947 mezunu Öğretmen MUAZZEZ YILMAZ 4 Akçadağ Köy Enstitüsü 1947 mezunu Öğretmen MUAZZEZ YILMAZ 3 Akçadağ Köy Enstitüsü 1947 mezunu Öğretmen MUAZZEZ YILMAZ 2 Akçadağ Köy Enstitüsü 1947 mezunu Öğretmen MUAZZEZ YILMAZ AKÇADAĞ KÖY ENSTİTÜSÜNÜN SAHİPSİZ MEZARLIĞI Malatya, Battalgazi- Uluköyde Kar Manzarası 2 Malatya, Battalgazi- Uluköyde Kar Manzarası ÇANAKKALE / KÜÇÜKKUYU ADATEPE ZEYTİNYAĞI MÜZESİ 4 ÇANAKKALE / KÜÇÜKKUYU ADATEPE ZEYTİNYAĞI MÜZESİ 3 ÇANAKKALE / KÜÇÜKKUYU ADATEPE ZEYTİNYAĞI MÜZESİ 2 ÇANAKKALE / KÜÇÜKKUYU ADATEPE ZEYTİNYAĞI MÜZESİ DEMİRYOLU KÜÇÜK İSTASYONLARI (3) DEMİRYOLU KÜÇÜK İSTASYONLARI (2) DEMİRYOLU KÜÇÜK İSTASYONLARI CAN SIKINTISINDA EN İYİ ÇÖZÜM ÇALIŞMAK... (2) CAN SIKINTISINDA EN İYİ ÇÖZÜM ÇALIŞMAK... Malatya Beşkonaklar Etnografya Müzesi TÜRKİYE'NİN CİTTASLOW (SAKİN ŞEHİR) 19. ŞEHRİ ARAPGİR AĞAÇLARA SARILMAK  (2) SONBAHARDA DİVRİĞİ GEZİSİ (4) AĞAÇLARA SARILMAK SONBAHARDA DİVRİĞİ GEZİSİ (3) SONBAHARDA DİVRİĞİ GEZİSİ (2) Sonbaharda Divriği Gezisi ARGUVAN YOLLARINDA (4) ARGUVAN YOLLARINDA (3) ARGUVAN YOLLARINDA (2) ARGUVAN YOLLARINDA HEKİMHANLI SADIK BABA (2)   HEKİMHANLI SADIK BABA   HEKİMHANLI ÂŞIK ESİRİ BABA (4) HEKİMHANLI ÂŞIK ESİRİ BABA (3) HEKİMHANLI ÂŞIK ESİRİ BABA (2) HEKİMHANLI ÂŞIK ESİRİ BABA SÜRYANİ KADİM MOR BARSAVMO MANASTIRI (PERAŞ ) 6 SÜRYANİ KADİM MOR BARSAVMO MANASTIRI (PERAŞ ) 5 SÜRYANİ KADİM MOR BARSAVMO MANASTIRI (PERAŞ ) 4 SÜRYANİ KADİM MOR BARSAVMO MANASTIRI (PERAŞ ) 3 SÜRYANİ KADİM MOR BARSAVMO MANASTIRI (PERAŞ ) 2 SÜRYANİ KADİM MOR BARSAVMO MANASTIRI (PERAŞ ) Aşağıbağlar Suflâ Cami (2) Aşağıbağlar Suflâ Cami Malatya  Erhaç / Havalimanı  ismi nereden geliyor? BAKANLARI ŞAŞIRTAN DAİRESEL TARLALAR... MALATYA'DA KAYISI BAHÇELERİ (6) MALATYA'DA KAYISI BAHÇELERİ (5) MALATYA'DA KAYISI BAHÇELERİ (4) MALATYA'DA KAYISI BAHÇELERİ (3) MALATYA'DA KAYISI BAHÇELERİ (2) MALATYA'DA KAYISI BAHÇELERİ ASLANTEPE HÖYÜĞÜ'NÜN UNESCO YOLCULUĞU...(4) ASLANTEPE HÖYÜĞÜ'NÜN UNESCO YOLCULUĞU...(3) MALATYA ASLANTEPE HÖYÜĞÜ'NÜN UNESCO YOLCULUĞU...(2) MALATYA ASLANTEPE HÖYÜĞÜ'NÜN UNESCO YOLCULUĞU... ÇOLAKOĞLU MAHALLESİ ( KÖYÜ ) (5) ÇOLAKOĞLU MAHALLESİ ( KÖYÜ ) (4) ÇOLAKOĞLU MAHALLESİ ( KÖYÜ ) (3) MALATYA - BATTALGAZİ İLÇESİ / ÇOLAKOĞLU MAHALLESİ ( KÖYÜ ) (2) BİN YILLIK  KIRK KARDEŞLER MEZARLIĞI İÇLER ACISI HALDE (4) BİN YILLIK  KIRK KARDEŞLER MEZARLIĞI İÇLER ACISI HALDE (3) BİN YILLIK  KIRK KARDEŞLER MEZARLIĞI İÇLER ACISI HALDE (2) BİN YILLIK KIRK KARDEŞLER MEZARLIĞI İÇLER ACISI HALDE MALATYA - BATTALGAZİ İLÇESİ / ÇOLAKOĞLU MAHALLESİ ( KÖYÜ ) MALATYA- BATTALGAZİ KÖŞK MİNARELİ İSKENDER CAMİİ (2) MALATYA- BATTALGAZİ KÖŞK MİNARELİ İSKENDER CAMİİ GERİ DÖNÜŞÜM SOKAK TOPLAYICLARI (5) GERİ DÖNÜŞÜM SOKAK TOPLAYICLARI (4) GERİ DÖNÜŞÜM SOKAK TOPLAYICLARI (3) GERİ DÖNÜŞÜM SOKAK TOPLAYICLARI (2) GERİ DÖNÜŞÜM SOKAK TOPLAYICLARI MALATYA'DA İLKBAHAR ARAPGİR MOR REYHANI YOLUM DÜŞTÜ HACI BEKTAŞ'A 8 YOLUM DÜŞTÜ HACI BEKTAŞ'A 7 YOLUM DÜŞTÜ HACI BEKTAŞ'A 6 YOLUM DÜŞTÜ HACI BEKTAŞ'A 5 YOLUM DÜŞTÜ HACI BEKTAŞ'A 4 YOLUM DÜŞTÜ HACI BEKTAŞ'A 3 YOLUM DÜŞTÜ HACI BEKTAŞ'A 2 YOLUM DÜŞTÜ HACI BEKTAŞ'A SANCAKTAR ABDULVAHAP GAZİ TÜRBESİ TOPKAPI SARAYI - CELLAT ÇEŞMESİ (2) TOPKAPI SARAYI ve CELLAT ÇEŞMESİ ŞAHKULU SULTAN DERGÂHI (7) ŞAHKULU SULTAN DERGÂHI (6) ŞAHKULU SULTAN DERGÂHI (5) ŞAHKULU SULTAN DERGÂHI (4) ŞAHKULU SULTAN DERGÂHI (3) ŞAHKULU SULTAN DERGÂHI (2) ŞAHKULU SULTAN DERGÂHI TAŞHORON KİLİSESİ’NDE SONA DOĞRU AYASOFYA'YA YOLCULUK (7) AYASOFYA'YA YOLCULUK (6) AYASOFYA'YA YOLCULUK (5) AYASOFYA'YA YOLCULUK (4) AYASOFYA'YA YOLCULUK (3) AYASOFYA'YA YOLCULUK 2 AYASOFYA'YA YOLCULUK Koca Vaiz Baba Türbesi (2) Koca Vaiz Baba Türbesi MALATYALI İSMAİL AĞA CAMİİ. HAMAMI, ÇEŞMESİ (2) MALATYALI İSMAİL AĞA CAMİİ. HAMAMI, ÇEŞMESİ KARACA AHMET SULTAN DERGÂHI (4) KARACA AHMET SULTAN DERGÂHI (3) KARACA AHMET SULTAN DERGÂHI (2) KARACA AHMET SULTAN DERGÂHI TÜRBE VE TABUTTA ÖRTÜ (PÛŞÎDE ) KÜLTÜRÜ (3) TÜRBE VE TABUTTA ÖRTÜ (PÛŞÎDE ) KÜLTÜRÜ (2) TÜRBE VE TABUTTA ÖRTÜ (PÛŞÎDE ) KÜLTÜRÜ ŞEYH BEDREDDİN'İN MEZARINI YAPIN (6) ŞEYH BEDREDDİN'İN MEZARINI YAPIN (5) ŞEYH BEDREDDİN'İN MEZARINI YAPIN (4) ŞEYH BEDREDDİN'İN MEZARINI YAPIN 3 ŞEYH BEDREDDİN'İN MEZARINI YAPIN 2 ŞEYH BEDREDDİN'İN MEZARINI YAPIN HEKİMHAN'IN TARİHİ MEZARLIKLARI ve YENİ MEZARLIĞIN HİKAYESİ