Malatya Sonsöz Gazetesi – Malatya'nın En Çok Okunan Gazetesi - Malatya Haber
HV
20 MAYIS Cuma 00:11
Advert

Advert

HEKİMHANLI ÂŞIK ESİRİ BABA (3)

Fikri Demirtaş
Fikri Demirtaş
Giriş Tarihi : 11-10-2021 11:31

Çulhalı tarihi

 Hekimhan, Sivas yolu üzerinden Çulhalı Köyü  Hekimhan ilçe merkezine 11 kilometre mesafe uzaklıktadır.

"Çulhalı Köyü 14. yüzyılın ortalarında (1350'lerde) kurulmuş bir yerleşimdir. Köye ilk yerleşenler Oğuzların ( Türkmenlerin ) Avşar Boyunun Beylikli kolundandır. Bunlar aynı zamanda Halep Türkmenleridir. Köyün ilk yerleşimleri Eski Kent, Delüler (Deller ya da günümüzdeki Dellal Baba. (Günümüzde ziyarettir), Buldi (Buldu), Konik mezralarıdır."

(Alıntı Türkçe bilgi.com.)

HEKİMHANLI ESİRİ

Esiri'nin asıl adı Mehmet'tir. Babası Kasım Ağa Hekimhan'ın Hasançelebi bucağına bağlı Basak köyü halkından olup XVIII. yüzyılda yörenin en ünlü aşıklarından biri olarak bilinen Baboğ Dede'nin dördüncü oğludur. Kasım Ağa, Baboğ Dede'nin vefatından sonra kardeşlerinden ayrılarak Basak köyü yakınlarında bulunan Güvenç köyüne yerleşmiştir.

Mehmet (Esiri) 1259 (miladi 1843)'da ailenin üçüncü çocuğu olarak Güvenç köyünde dünyaya gelmiştir. Köyde okuma yazma öğrenip günlerini çobanlık yaparak geçiren Mehmet, dedesi Aşık Baboğ gibi iyi saz çalar, usta malı şiirlerin yanında kendi deyişlerini de söylemeye başlayarak yakın çevresinde Aşık Mehmet olarak adını duyurur.

Bir şiirinde :

                  ''Pir elinden dolu içip mest oldum

                   Aldım sattım her kıymetten üst oldum

                   Mürşit meydanında kemerbest oldum

                   Yüzümde yedi hat ağlara düştü''

diyen Esiri , badeli aşıklardan olduğunu belirtir.

 Aşık Mehmet 20 yaşına geldiği zaman artık kabuğuna sığmaz olur ve bir gün kardeşlerine "Benim özümde muhabbet coş eyledi. Ben Hacı Bektaş'ta Feyzullah Çelebi'yi ziyarete  gideceğim" diyerek köyünü terk edip  Hacı Bektaş'a gider. Feyzullah Çelebi'den manevi himmet alarak aşıklığını beyan eder. Aşığın sazını ve sözünü dinleyen Feyzullah Çelebi "Söyle Esiri'm sakla sırrımı" deyince  artık şiirlerinde Esiri mahlasını kullanmaya başlar.

Güvenç köyünde evlenen Esiri , ileri yaşına rağmen köyünü terk ederek çocuklarıyla yine Hekimhan 'ın merkez köylerinden Çulhalı köyüne yerleşir. 1329 (miladi 1913) yılında 70 yaşındayken Çulhalı köyünde vefat eden Esiri, bu köyde defnedilmiştir.

Esiri'nin şiirlerinin toplandığı iki büyük defter mevcuttur. Bunlardan biri Hamza adlı torununda kalmış, diğeri de 1952 yılında Malatya ili Yazıhan ilçesi Karaca köyünden Abdurrahman Ünlüer tarafından alınıp Ankara'da Avukat Cemal Özbey'e verilmiştir. Cemal Özbey tarafından uzun yıllar saklanan bu defter Cemal Özbey'in vefatından kısa bir süre önce 1993'te Malatya 'ya gelişinde bizzat kendisi ''yaşlandım ve rahatsızım. Bu şiirleri değerlendiremedim. Bunların kıymetini ancak siz bilirsiniz'' diyerek bana vermiştir. Halen bende olan bu defterde 250 şiir bulunmaktadır. Hekimhan ve çevresinde yaptığımız araştırmalar sonucu elimizdeki şiir sayısı 270'e ulaşmıştır. Şiirlerinin bu kadar olmadığı, sayının daha da artabileceği kanısındayız.

Cemal Özbey'e Yazıhan'ın Karaca köyünden 4.2.1956'da yazılan ve Özbey tarafından fotokopisi bana verilen bir mektupla yine Cemal Özbey'e yazılan isim yerinde bir imza bulunan tarihsiz bir mektupta belirtildiğine göre Esiri hayatında 17 defa Hacı Bektaş'a gitmiş olup dergahtan ilgisini hiç kesmemiştir. Yine aynı mektuplardaki ifadelere göre Esiri uzun boylu, kumral, ince uzun sakallı, uzun bıyıklı bir zattır.>> DEVAM EDECEK

YORUMLAR
DİĞER YAZILARI BİR GARİP ORHAN VELİ DENİZLİ KÖYÜ KERVANSARAYI (Makıt Han) 4 DENİZLİ KÖYÜ KERVANSARAYI (Makıt Han) 3 DENİZLİ KÖYÜ KERVANSARAYI (Makıt Han) 2 KADERİNE TERK EDİLMİŞ ELAZIĞ/ KEBAN- DENİZLİ KÖYÜ KERVANSARAYI( Makıt Han ) Akçadağ Köy Enstitüsü 1947 mezunu Öğretmen MUAZZEZ YILMAZ 4 Akçadağ Köy Enstitüsü 1947 mezunu Öğretmen MUAZZEZ YILMAZ 3 Akçadağ Köy Enstitüsü 1947 mezunu Öğretmen MUAZZEZ YILMAZ 2 Akçadağ Köy Enstitüsü 1947 mezunu Öğretmen MUAZZEZ YILMAZ AKÇADAĞ KÖY ENSTİTÜSÜNÜN SAHİPSİZ MEZARLIĞI Malatya, Battalgazi- Uluköyde Kar Manzarası 2 Malatya, Battalgazi- Uluköyde Kar Manzarası ÇANAKKALE / KÜÇÜKKUYU ADATEPE ZEYTİNYAĞI MÜZESİ 4 ÇANAKKALE / KÜÇÜKKUYU ADATEPE ZEYTİNYAĞI MÜZESİ 3 ÇANAKKALE / KÜÇÜKKUYU ADATEPE ZEYTİNYAĞI MÜZESİ 2 ÇANAKKALE / KÜÇÜKKUYU ADATEPE ZEYTİNYAĞI MÜZESİ DEMİRYOLU KÜÇÜK İSTASYONLARI (3) DEMİRYOLU KÜÇÜK İSTASYONLARI (2) DEMİRYOLU KÜÇÜK İSTASYONLARI CAN SIKINTISINDA EN İYİ ÇÖZÜM ÇALIŞMAK... (2) CAN SIKINTISINDA EN İYİ ÇÖZÜM ÇALIŞMAK... Malatya Beşkonaklar Etnografya Müzesi TÜRKİYE'NİN CİTTASLOW (SAKİN ŞEHİR) 19. ŞEHRİ ARAPGİR AĞAÇLARA SARILMAK  (2) SONBAHARDA DİVRİĞİ GEZİSİ (4) AĞAÇLARA SARILMAK SONBAHARDA DİVRİĞİ GEZİSİ (3) SONBAHARDA DİVRİĞİ GEZİSİ (2) Sonbaharda Divriği Gezisi ARGUVAN YOLLARINDA (4) ARGUVAN YOLLARINDA (3) ARGUVAN YOLLARINDA (2) ARGUVAN YOLLARINDA HEKİMHANLI SADIK BABA (2)   HEKİMHANLI SADIK BABA   HEKİMHANLI ÂŞIK ESİRİ BABA (4) HEKİMHANLI ÂŞIK ESİRİ BABA (2) HEKİMHANLI ÂŞIK ESİRİ BABA SÜRYANİ KADİM MOR BARSAVMO MANASTIRI (PERAŞ ) 6 SÜRYANİ KADİM MOR BARSAVMO MANASTIRI (PERAŞ ) 5 SÜRYANİ KADİM MOR BARSAVMO MANASTIRI (PERAŞ ) 4 SÜRYANİ KADİM MOR BARSAVMO MANASTIRI (PERAŞ ) 3 SÜRYANİ KADİM MOR BARSAVMO MANASTIRI (PERAŞ ) 2 SÜRYANİ KADİM MOR BARSAVMO MANASTIRI (PERAŞ ) Aşağıbağlar Suflâ Cami (2) Aşağıbağlar Suflâ Cami Malatya  Erhaç / Havalimanı  ismi nereden geliyor? BAKANLARI ŞAŞIRTAN DAİRESEL TARLALAR... MALATYA'DA KAYISI BAHÇELERİ (6) MALATYA'DA KAYISI BAHÇELERİ (5) MALATYA'DA KAYISI BAHÇELERİ (4) MALATYA'DA KAYISI BAHÇELERİ (3) MALATYA'DA KAYISI BAHÇELERİ (2) MALATYA'DA KAYISI BAHÇELERİ ASLANTEPE HÖYÜĞÜ'NÜN UNESCO YOLCULUĞU...(4) ASLANTEPE HÖYÜĞÜ'NÜN UNESCO YOLCULUĞU...(3) MALATYA ASLANTEPE HÖYÜĞÜ'NÜN UNESCO YOLCULUĞU...(2) MALATYA ASLANTEPE HÖYÜĞÜ'NÜN UNESCO YOLCULUĞU... ÇOLAKOĞLU MAHALLESİ ( KÖYÜ ) (5) ÇOLAKOĞLU MAHALLESİ ( KÖYÜ ) (4) ÇOLAKOĞLU MAHALLESİ ( KÖYÜ ) (3) MALATYA - BATTALGAZİ İLÇESİ / ÇOLAKOĞLU MAHALLESİ ( KÖYÜ ) (2) BİN YILLIK  KIRK KARDEŞLER MEZARLIĞI İÇLER ACISI HALDE (4) BİN YILLIK  KIRK KARDEŞLER MEZARLIĞI İÇLER ACISI HALDE (3) BİN YILLIK  KIRK KARDEŞLER MEZARLIĞI İÇLER ACISI HALDE (2) BİN YILLIK KIRK KARDEŞLER MEZARLIĞI İÇLER ACISI HALDE MALATYA - BATTALGAZİ İLÇESİ / ÇOLAKOĞLU MAHALLESİ ( KÖYÜ ) MALATYA- BATTALGAZİ KÖŞK MİNARELİ İSKENDER CAMİİ (3) MALATYA- BATTALGAZİ KÖŞK MİNARELİ İSKENDER CAMİİ (2) MALATYA- BATTALGAZİ KÖŞK MİNARELİ İSKENDER CAMİİ GERİ DÖNÜŞÜM SOKAK TOPLAYICLARI (5) GERİ DÖNÜŞÜM SOKAK TOPLAYICLARI (4) GERİ DÖNÜŞÜM SOKAK TOPLAYICLARI (3) GERİ DÖNÜŞÜM SOKAK TOPLAYICLARI (2) GERİ DÖNÜŞÜM SOKAK TOPLAYICLARI MALATYA'DA İLKBAHAR ARAPGİR MOR REYHANI YOLUM DÜŞTÜ HACI BEKTAŞ'A 8 YOLUM DÜŞTÜ HACI BEKTAŞ'A 7 YOLUM DÜŞTÜ HACI BEKTAŞ'A 6 YOLUM DÜŞTÜ HACI BEKTAŞ'A 5 YOLUM DÜŞTÜ HACI BEKTAŞ'A 4 YOLUM DÜŞTÜ HACI BEKTAŞ'A 3 YOLUM DÜŞTÜ HACI BEKTAŞ'A 2 YOLUM DÜŞTÜ HACI BEKTAŞ'A SANCAKTAR ABDULVAHAP GAZİ TÜRBESİ TOPKAPI SARAYI - CELLAT ÇEŞMESİ (2) TOPKAPI SARAYI ve CELLAT ÇEŞMESİ ŞAHKULU SULTAN DERGÂHI (7) ŞAHKULU SULTAN DERGÂHI (6) ŞAHKULU SULTAN DERGÂHI (5) ŞAHKULU SULTAN DERGÂHI (4) ŞAHKULU SULTAN DERGÂHI (3) ŞAHKULU SULTAN DERGÂHI (2) ŞAHKULU SULTAN DERGÂHI TAŞHORON KİLİSESİ’NDE SONA DOĞRU AYASOFYA'YA YOLCULUK (7) AYASOFYA'YA YOLCULUK (6) AYASOFYA'YA YOLCULUK (5) AYASOFYA'YA YOLCULUK (4) AYASOFYA'YA YOLCULUK (3) AYASOFYA'YA YOLCULUK 2 AYASOFYA'YA YOLCULUK Koca Vaiz Baba Türbesi (2) Koca Vaiz Baba Türbesi MALATYALI İSMAİL AĞA CAMİİ. HAMAMI, ÇEŞMESİ (2) MALATYALI İSMAİL AĞA CAMİİ. HAMAMI, ÇEŞMESİ KARACA AHMET SULTAN DERGÂHI (4) KARACA AHMET SULTAN DERGÂHI (3) KARACA AHMET SULTAN DERGÂHI (2) KARACA AHMET SULTAN DERGÂHI TÜRBE VE TABUTTA ÖRTÜ (PÛŞÎDE ) KÜLTÜRÜ (3) TÜRBE VE TABUTTA ÖRTÜ (PÛŞÎDE ) KÜLTÜRÜ (2) TÜRBE VE TABUTTA ÖRTÜ (PÛŞÎDE ) KÜLTÜRÜ ŞEYH BEDREDDİN'İN MEZARINI YAPIN (6) ŞEYH BEDREDDİN'İN MEZARINI YAPIN (5) ŞEYH BEDREDDİN'İN MEZARINI YAPIN (4) ŞEYH BEDREDDİN'İN MEZARINI YAPIN 3 ŞEYH BEDREDDİN'İN MEZARINI YAPIN 2 ŞEYH BEDREDDİN'İN MEZARINI YAPIN HEKİMHAN'IN TARİHİ MEZARLIKLARI ve YENİ MEZARLIĞIN HİKAYESİ