Malatya Sonsöz Gazetesi – Malatya'nın En Çok Okunan Gazetesi - Malatya Haber
HV
30 HAZİRAN Perşembe 20:38
Advert

Advert

ESKİMALATYA’YI ESKİTMİŞLER

Nurettin Bay
Nurettin Bay
Giriş Tarihi : 12-07-2021 10:42

Daha eskiden Aşağı Şehir diyorduk, sonra Eskimalatya der olduk.

Seksenli yıllarda çocukluğumun geçtiği şehir. O yıllarda3-5 bin kişinin yaşadığı küçük bir kasabaydı. Hani hepimizin birbirimizi tanıdığı büyüklükte… Tüm çarşı Miralay Şah Ali Bey Camii’nin etrafında şekillenmişti. Ayakta kalmaya direnen bir kervansaray, şahsi mülklerde kullanılmak üzere her gün ayrı bir taşı sökülerek (değerinin farkında olmadan) yok edilmeye çalışılan surlar ve o surların içerisinde çoğunda mimari bir özellik bulunmayan tek katlı veya iki katlı kerpiç evler…

13 küçük dükkân, 2 ekmek fırını, 2 kahvehane, 2 berber, 1 kasap, 1 petrol ofisi… Aklımda kalan çocukluğumun Eskimalatya çarşısının tamamı buydu. Bir nahiye memuru ile Jandarma karakolu devleti temsil ederdi.

Selahattin Gürkan döneminde tarihi dokuyu yeniden ayağa kaldırmak için önemli çalışmalar yapıldı. Kervansaray restore edilerek şehir kültürünün hizmetine sunuldu. Surlardan geriye kalan bölümler aslına uygun bir şekilde yeniden inşa edildi. Daha birçok tarihi eser de aynı şeklide restore edildi.

Memlekete her gelişimde, o eski çarşıya uğramadan, kokusunu içime çekmeden, çocukluğumda ayağımın bastığı sokaklarda yürümeden edemem. Hasretimi böyle gidermeye çalışırım, güzel memleketimin. Bayramı memleketimde geçirme arzusu ile önceki gün ayak bastığım Eskimalatya ’da gördüklerim beni hayrete düşürdü. Ya bir şeyler yanlış yapılmış, ya da benim bilmediklerim var. Umarım bilmediklerim vardır.

Çarşının sembollerinden Miralay Şah Ali Bey Camii yıktırılıyor. Mimarisini beğenirsiniz beğenmezsiniz, defalarca yıkılıp yapıldığından tarihi dokusundan eser kalmamış olabilir ama sonuçta 400 yıllık bir maziyi isminde yaşatan bir cami. Siz de defalarca yıkılıp yeniden yaptırıldığından dolayı yıkıp aslına uygun veya eski dönemi hatırlatan bir üslupla yeniden yapabilirsiniz. Ama ortadan kaldıracaksanız yanlış bir iş yapmış olursunuz.  Üzülürüm ben. O Eskimalatya’nın eski halini bilenlerin tamamı da üzülür. Tabi ki, akıbetinin ne olacağını bilmeden yazıyorum. Belki benim tahayyülümden daha iyi bir şey yapılacaktır.

Eski belediye binası sağlam olmadığından ve risk taşıdığından yıktırıldı. Bu doğru bir karardı. Ancak daha önceki gelişimde gördüğüm gibi yeri yıkık-dökük duruyor öyle… Umarım alınmazlar, meydan yakışmıyor bu kadim şehre… Kasaba görüntüsü veriyor. Öyle tahmin ediyorum ki, bölge için kalem oynatacak mimarlar ve karar verici makamlar eski belediye binası yeri ile meydanı birlikte değerlendirirler…

Eskimalatya, bilinen tarihi ile yaklaşık 2 bin yıllık bir şehir. Aslantepe’den Eskimalatya’ya geçişten önce bugünkü şehrin olduğu yerde küçük de olsa bir yerleşimin olduğu varsayılabilir. Yani tarihi daha da eskiye gidebilir. Konuyu uzmanlarına bırakmak lazım. Sur içi olarak da adlandırılan bölgenin ne anlama geldiğini herkes bilir. Kazmayı vurduğun her santimetre karesinde bir tarih fışkıracağının bilincinde hareket edilerek şehir imar edilmeli. Seksenli, doksanlı yıların çarpık şehirleşmesiyle çirkinleşen Eskimalatya’yı tarihi anlamına uygun bir şekilde ilmek ilmek dokumalı. Çünkü ortak değerimiz Malatya’nın Aslantepe’den sonraki en eski ve en önemli tarihi bölgesi Eskimalatya’dır…

(Kendimi de katarak ) Şöyle yüzeyselinden bir özeleştiri yaptığımızda, küçük sanayi sitesinin yapıldığı alanın, yeni hastane binasının inşa edildiği yerin, şehrin yeni gelişim istikametlerinin doğru belirlendiğini söyleyemeyiz. Eskimalatya suriçi esas alınarak yapılandırılmalı. ‘Hani bütün yollar Roma’ya çıkar’ diye herkesin bildiği bir söz var ya… İşte Eskimalatya’da da tüm yollar eski şehir merkezine çıkmalı. Yoksa kaş yapayım derken göz çıkarılmış olur.

Evet Eskimalatya, eski olmalı ama eskitilmemeli…

 

YORUMLAR
DİĞER YAZILARI CHP’Yİ ANLAMAYA ÇALIŞMAK… CHP’DE ADAYLIK KİMİN HAKKI? TEZATLAR ÇAĞINDA BAYRAMA ULAŞMAK… ERDOĞAN KAYBEDER Mİ? ABD’NİN ADAYI ‘İMAMOĞLU’ Rusya 3-ABD 0. (İlk yarı sonucu) İmamoğlu Büyükelçi ile ne konuştu? MEDYA’NIN MEDYA İLE İMTİHANI Biz Müslümanların miladi yılbaşı kompleksi… AHLAKSIZLIK NEDEN PARA EDİYOR? TÜSİAD’IN ADI BUNDAN BÖYLE FASİAD OLSUN GÜN DAYANIŞMA GÜNÜ… İRFAN VAKTİ’NDE BULUŞMA…   DOLAR…BİZ BU OYUNU YAŞADIK, BİLİYORUZ… ZOR BİR KIŞI BEKLERKEN, KİM KİMİNLE HELALLEŞECEK? ESKİMALATYA’DAN GÜZEL HABERLER… BİZ BU ÇOCUKLARA NE ÖĞRETİYORUZ?  Malatya’yı Teneffüs Etmek… UNUTULAN BAŞKENT MALATYA Dünya varmış? KUDÜS NEDEN ÖNEMLİ? Üzülme…! F-35 zaten bizim olmayacaktı… Ne laiklikmiş be…! Ya İstiklâl, Ya İstiklâl…!” (2) Ya İstiklâl, Ya İstiklâl…!” BİZ BU FİLMİ İZLEDİK İSTANBUL SÖZLEŞMESİ’NİN İSMİ DEĞİŞMELİ BİR DEVRİN SONU, BİR DEVRİN BAŞI, 28 ŞUBAT… CHP’DEKİ DÜĞÜMÜ KİM ÇÖZECEK? Kırkgöz’den Tohma Şehit Gaffari Güneş Köprüsü’ne… (2) Kırkgöz’den Tohma Şehit Gaffari Güneş Köprüsü’ne… Hani bunlar öğrenciydi? Nüfus artışındaki sert düşüşün sebebi ne? DÜNYA ESKİ DÜNYA, AKTÖRLER DEĞİŞİYOR Kâğıttan kule Amerikan Demokrasisi… 31 Aralık, ne İsa’nın doğumudur, ne Mekke’nin fethi… Bunun Adı Şeb-i Arus Değil, Rezalet… Yaptırımlar ne anlama geliyor?