Malatya Sonsöz Gazetesi – Malatya'nın En Çok Okunan Gazetesi - Malatya Haber
HV
04 TEMMUZ Pazartesi 00:02
Advert

Advert

BİR GARİP ORHAN VELİ

Fikri Demirtaş
Fikri Demirtaş
Giriş Tarihi : 15-04-2022 12:31

2022 yılbaşından sonra Malatya'dan İstanbul'a oğullarımın yanına gitmiştim. Bir kış onlarla beraber çok güzel geçti günlerim. Bazen yalnız bazen birlikte gezdik . 30 Ocak 2022 günü birlikte Aşiyan mezarlığına gitmiştik.

Aşiyan Mezarlığı, İstanbul'da Bebek ile Rumelihisarı arasındaki sırtlarda bulunan Aşiyan semtinde İstanbul Boğazı'na bakan mezarlık. 16. yüzyıldan itibaren Bebek ve Rumelihisarı mahallelerindeki Müslüman halkın defnedildiği bir mezarlıktır. Aşiyan, "kuş yuvası" anlamına gelmektedir.

İşte Aşiyan'da yatan ünlü isimlerden bazıları: "Türk edebiyatına ismini altın harflerle yazdıran şair ve diplomat Yahya Kemal Beyatlı, romancı Ahmet Hamdi Tanpınar, şair Tevfik Fikret, şair Orhan Veli Kanık, edebiyatçı Nihat Sami Banarlı, yazar ve politikacı Ahmet Aydın Bolak, Mevlevi şair Fenni Mehmed Dede, divan şairi ve mutasarrıf Manastırlı Salih Faik, yazar ve yayınevi sahibi milletvekili Tahsin Demiray, yazar Mine Urgan, Münevver Ayaşlı, şair Edip Cansever, karikatürist Cem Cemil, ressam Abidin Dino ve Avni Arbaş, şair Şukufe Nihal Başar, Nezih Demirkent, Münir Nurettin Selçuk, yönetmen Süha Arın."

Bir Garip Orhan Veli

Modern Türk şiirinin tartışmasız en önemli isimlerinden biri olan Orhan Veli Kanık, hem sanatkâr kimliği hem de edebiyatımızda yeni bir çığır açan Garip akımının temellerini atması yönüyle büyük önem arz eder.

Orhan Veli Kanık, 13 Nisan 1914'te Beykoz'a bağlı Yalıköyü'nde dünyaya geldi. Çocukluğu Beykoz, Beşiktaş ve Cihangir'de geçti. Edebiyata olan merakı ilkokulda başladı. Bu dönemde "Çocuk Dünyası" isimli dergide bir hikâyesi basıldı. Ortaokulun yedinci sınıfındayken Oktay Rifat ile tanıştı.

Birkaç yıl sonra ise bir müsamere sırasında halk evinde Melih Cevdet Anday ile arkadaş oldu. Lisenin ilk yılında ise edebiyat öğretmeni Ahmet Hamdi Tanpınar'dı. Lise döneminde arkadaşları Oktay Rıfat ve Melih Cevdet'le birlikte "Sesimiz" isimli bir dergi çıkardı. Şair 1932 yılında, liseden mezun oldu.

İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi'nin felsefe bölümüne kaydını yaptırdı. 1933 yılında Edebiyat Fakültesi Talebe Cemiyeti başkanı seçildi. 1935 yılına kadar devam ettiği üniversiteyi bitirmeden okuldan ayrıldı. Üniversiteye giderken bir yandan sürdürdüğü Galatasaray Lisesi'ndeki öğretmen yardımcılığı görevine, okuldan ayrıldıktan sonra bir sene daha devam etti. Kanık, daha sonra, Ankara'ya giderek PTT Umum Müdürlüğü, Telgraf İşleri Reisliği, Milletlerarası Nizamlar bürosuna girdi.

36 YILLIK YAŞAMINDA BİRÇOK ESER SIĞDIRDI

Melih Cevdet ve Oktay Rifat ile birlikte yenilikçi 'Garip' akımının kurucusu olan Kanık, 36 yıllık yaşamına şiirlerinin yanı sıra hikâye, deneme, makale ve çeviri alanında birçok eser sığdırdı. Yeni bir zevk ortaya çıkarabilmek için eski olan her şeyden uzak duran Orhan Veli, ele aldığı konular, bahsettiği kişiler ve kullandığı sözcüklerle kendine yeni alanlar oluşturdu. Bu akım özellikle 1940-1950 yılları arasında Cumhuriyet dönemi şiirinde büyük etki bıraktı.

1941 yılının Mayıs ayında Garip seçkisi yayınlandı. Bu kitapta şairin yirmi dört şiirinin yanı sıra Melih Cevdet'in on altı, Oktay Rifat'ın ise yirmi bir şiiri yer aldı. Kitabın içindeki şiirler kadar ses getiren önsözünü ise Orhan Veli yazdı. Bu kitap sonradan 'Birinci Yeni' olarak da anılacak Garip akımının başlangıcı oldu.

1950 YILINDA VEFAT ETTİ

Orhan Veli, 10 Kasım'da bir haftalığına geldiği Ankara'da belediyenin kazdığı bir çukura düştü ve başından hafifçe yaralandı. İki gün sonra İstanbul'a döndü. 14 Kasım günü bir arkadaşının evinde öğle yemeği yerken fenalık geçiren şair hastaneye kaldırıldı. Beyinde damar çatlaması yüzünden başlayan rahatsızlığın sebebi doktor tarafından anlaşılamadı ve Kanık'a alkol zehirlenmesi teşhisiyle tedavi uygulandı ancak beyin kanaması geçirdiği sonradan anlaşıldı. Aynı akşam sekizde komaya giren şair 1950 yılında gece 23.20'de Cerrahpaşa Hastanesi'nde hayata veda etti."

(Alıntı / Artı Gerçek Gazete)

 

YORUMLAR
DİĞER YAZILARI ANADOLU'DA BİR GÖNÜL ERİ Hüseyin Doğan Dede’ yi Anma Töreni DENİZLİ KÖYÜ KERVANSARAYI (Makıt Han) 4 DENİZLİ KÖYÜ KERVANSARAYI (Makıt Han) 3 DENİZLİ KÖYÜ KERVANSARAYI (Makıt Han) 2 KADERİNE TERK EDİLMİŞ ELAZIĞ/ KEBAN- DENİZLİ KÖYÜ KERVANSARAYI( Makıt Han ) Akçadağ Köy Enstitüsü 1947 mezunu Öğretmen MUAZZEZ YILMAZ 4 Akçadağ Köy Enstitüsü 1947 mezunu Öğretmen MUAZZEZ YILMAZ 3 Akçadağ Köy Enstitüsü 1947 mezunu Öğretmen MUAZZEZ YILMAZ 2 Akçadağ Köy Enstitüsü 1947 mezunu Öğretmen MUAZZEZ YILMAZ AKÇADAĞ KÖY ENSTİTÜSÜNÜN SAHİPSİZ MEZARLIĞI Malatya, Battalgazi- Uluköyde Kar Manzarası 2 Malatya, Battalgazi- Uluköyde Kar Manzarası ÇANAKKALE / KÜÇÜKKUYU ADATEPE ZEYTİNYAĞI MÜZESİ 4 ÇANAKKALE / KÜÇÜKKUYU ADATEPE ZEYTİNYAĞI MÜZESİ 3 ÇANAKKALE / KÜÇÜKKUYU ADATEPE ZEYTİNYAĞI MÜZESİ 2 ÇANAKKALE / KÜÇÜKKUYU ADATEPE ZEYTİNYAĞI MÜZESİ DEMİRYOLU KÜÇÜK İSTASYONLARI (3) DEMİRYOLU KÜÇÜK İSTASYONLARI (2) DEMİRYOLU KÜÇÜK İSTASYONLARI CAN SIKINTISINDA EN İYİ ÇÖZÜM ÇALIŞMAK... (2) CAN SIKINTISINDA EN İYİ ÇÖZÜM ÇALIŞMAK... Malatya Beşkonaklar Etnografya Müzesi TÜRKİYE'NİN CİTTASLOW (SAKİN ŞEHİR) 19. ŞEHRİ ARAPGİR AĞAÇLARA SARILMAK  (2) SONBAHARDA DİVRİĞİ GEZİSİ (4) AĞAÇLARA SARILMAK SONBAHARDA DİVRİĞİ GEZİSİ (3) SONBAHARDA DİVRİĞİ GEZİSİ (2) Sonbaharda Divriği Gezisi ARGUVAN YOLLARINDA (4) ARGUVAN YOLLARINDA (3) ARGUVAN YOLLARINDA (2) ARGUVAN YOLLARINDA HEKİMHANLI SADIK BABA (2)   HEKİMHANLI SADIK BABA   HEKİMHANLI ÂŞIK ESİRİ BABA (4) HEKİMHANLI ÂŞIK ESİRİ BABA (3) HEKİMHANLI ÂŞIK ESİRİ BABA (2) HEKİMHANLI ÂŞIK ESİRİ BABA SÜRYANİ KADİM MOR BARSAVMO MANASTIRI (PERAŞ ) 6 SÜRYANİ KADİM MOR BARSAVMO MANASTIRI (PERAŞ ) 5 SÜRYANİ KADİM MOR BARSAVMO MANASTIRI (PERAŞ ) 4 SÜRYANİ KADİM MOR BARSAVMO MANASTIRI (PERAŞ ) 3 SÜRYANİ KADİM MOR BARSAVMO MANASTIRI (PERAŞ ) 2 SÜRYANİ KADİM MOR BARSAVMO MANASTIRI (PERAŞ ) Aşağıbağlar Suflâ Cami (2) Aşağıbağlar Suflâ Cami Malatya  Erhaç / Havalimanı  ismi nereden geliyor? BAKANLARI ŞAŞIRTAN DAİRESEL TARLALAR... MALATYA'DA KAYISI BAHÇELERİ (6) MALATYA'DA KAYISI BAHÇELERİ (5) MALATYA'DA KAYISI BAHÇELERİ (4) MALATYA'DA KAYISI BAHÇELERİ (3) MALATYA'DA KAYISI BAHÇELERİ (2) MALATYA'DA KAYISI BAHÇELERİ ASLANTEPE HÖYÜĞÜ'NÜN UNESCO YOLCULUĞU...(4) ASLANTEPE HÖYÜĞÜ'NÜN UNESCO YOLCULUĞU...(3) MALATYA ASLANTEPE HÖYÜĞÜ'NÜN UNESCO YOLCULUĞU...(2) MALATYA ASLANTEPE HÖYÜĞÜ'NÜN UNESCO YOLCULUĞU... ÇOLAKOĞLU MAHALLESİ ( KÖYÜ ) (5) ÇOLAKOĞLU MAHALLESİ ( KÖYÜ ) (4) ÇOLAKOĞLU MAHALLESİ ( KÖYÜ ) (3) MALATYA - BATTALGAZİ İLÇESİ / ÇOLAKOĞLU MAHALLESİ ( KÖYÜ ) (2) BİN YILLIK  KIRK KARDEŞLER MEZARLIĞI İÇLER ACISI HALDE (4) BİN YILLIK  KIRK KARDEŞLER MEZARLIĞI İÇLER ACISI HALDE (3) BİN YILLIK  KIRK KARDEŞLER MEZARLIĞI İÇLER ACISI HALDE (2) BİN YILLIK KIRK KARDEŞLER MEZARLIĞI İÇLER ACISI HALDE MALATYA - BATTALGAZİ İLÇESİ / ÇOLAKOĞLU MAHALLESİ ( KÖYÜ ) MALATYA- BATTALGAZİ KÖŞK MİNARELİ İSKENDER CAMİİ (3) MALATYA- BATTALGAZİ KÖŞK MİNARELİ İSKENDER CAMİİ (2) MALATYA- BATTALGAZİ KÖŞK MİNARELİ İSKENDER CAMİİ GERİ DÖNÜŞÜM SOKAK TOPLAYICLARI (5) GERİ DÖNÜŞÜM SOKAK TOPLAYICLARI (4) GERİ DÖNÜŞÜM SOKAK TOPLAYICLARI (3) GERİ DÖNÜŞÜM SOKAK TOPLAYICLARI (2) GERİ DÖNÜŞÜM SOKAK TOPLAYICLARI MALATYA'DA İLKBAHAR ARAPGİR MOR REYHANI YOLUM DÜŞTÜ HACI BEKTAŞ'A 8 YOLUM DÜŞTÜ HACI BEKTAŞ'A 7 YOLUM DÜŞTÜ HACI BEKTAŞ'A 6 YOLUM DÜŞTÜ HACI BEKTAŞ'A 5 YOLUM DÜŞTÜ HACI BEKTAŞ'A 4 YOLUM DÜŞTÜ HACI BEKTAŞ'A 3 YOLUM DÜŞTÜ HACI BEKTAŞ'A 2 YOLUM DÜŞTÜ HACI BEKTAŞ'A SANCAKTAR ABDULVAHAP GAZİ TÜRBESİ TOPKAPI SARAYI - CELLAT ÇEŞMESİ (2) TOPKAPI SARAYI ve CELLAT ÇEŞMESİ ŞAHKULU SULTAN DERGÂHI (7) ŞAHKULU SULTAN DERGÂHI (6) ŞAHKULU SULTAN DERGÂHI (5) ŞAHKULU SULTAN DERGÂHI (4) ŞAHKULU SULTAN DERGÂHI (3) ŞAHKULU SULTAN DERGÂHI (2) ŞAHKULU SULTAN DERGÂHI TAŞHORON KİLİSESİ’NDE SONA DOĞRU AYASOFYA'YA YOLCULUK (7) AYASOFYA'YA YOLCULUK (6) AYASOFYA'YA YOLCULUK (5) AYASOFYA'YA YOLCULUK (4) AYASOFYA'YA YOLCULUK (3) AYASOFYA'YA YOLCULUK 2 AYASOFYA'YA YOLCULUK Koca Vaiz Baba Türbesi (2) Koca Vaiz Baba Türbesi MALATYALI İSMAİL AĞA CAMİİ. HAMAMI, ÇEŞMESİ (2) MALATYALI İSMAİL AĞA CAMİİ. HAMAMI, ÇEŞMESİ KARACA AHMET SULTAN DERGÂHI (4) KARACA AHMET SULTAN DERGÂHI (3) KARACA AHMET SULTAN DERGÂHI (2) KARACA AHMET SULTAN DERGÂHI TÜRBE VE TABUTTA ÖRTÜ (PÛŞÎDE ) KÜLTÜRÜ (3) TÜRBE VE TABUTTA ÖRTÜ (PÛŞÎDE ) KÜLTÜRÜ (2) TÜRBE VE TABUTTA ÖRTÜ (PÛŞÎDE ) KÜLTÜRÜ ŞEYH BEDREDDİN'İN MEZARINI YAPIN (6) ŞEYH BEDREDDİN'İN MEZARINI YAPIN (5) ŞEYH BEDREDDİN'İN MEZARINI YAPIN (4) ŞEYH BEDREDDİN'İN MEZARINI YAPIN 3 ŞEYH BEDREDDİN'İN MEZARINI YAPIN 2 ŞEYH BEDREDDİN'İN MEZARINI YAPIN HEKİMHAN'IN TARİHİ MEZARLIKLARI ve YENİ MEZARLIĞIN HİKAYESİ