Ekonomi
Giriş Tarihi : 14-03-2012 14:49   Güncelleme : 14-03-2012 14:49

Teknoloji ucuzlayinca elektronikçiler havlu atti

Malatya’da elektronik tamircisine parça temin eden sektörde yasanan hizli çöküsü, sektörü ekmeginden etti. Teknoloji hizlandi, yakinma sesi feryada döndü. Insanlar, bozulan elektronik ürünlerdeki arizayi tamir ettirmek yerine yenisini alinca sektör dibe vurdu. Sektörün emekçileri meslek degistirmeye basladi.

Teknoloji ucuzlayinca  elektronikçiler havlu atti

   Radyo ve televizyonun insan hayatina girdigi ilk günden bu güne teknoloji oldukça yol kat etti. Lambali radyo ve televizyonlarin, transistöre buradan da akilli çiplere uzanan gelisimi, kaynagi elektrik olan bütün alette kullanilmaktadir. 15-20 sene kadar önce sadece sayili evlerde zengin ailelerin dantelli masa örtüleriyle süsledigi televizyon ve radyolar bir lüks iken, günümüzde her evin neredeyse her odasinda basköseyi süslemektedir.

    Teknoloji gelisiminin bas döndüren hizi hayati gün geçtikçe kolaylastirirken, üretim maliyetlerindeki düsüs bu hizla yarismaktadir. Teknolojinin ucuzlamasi ve artik bozulan elektronik ürünlerimizin tamir ettirmek yerine yenisini satin alinmasi, bu sektörden ekmek kazanan tamirci ve bu tamircilere parça temin eden elektronik sektörünün sonunu hazirladi.

    Sektördeki çöküsü ve bunun etkilerini degerlendiren elektronik isletmecisi Haydar Can, “Sektörümüz önceleri radyo, televizyon, kasetçalar, video gibi elektronik cihazlarin yedek parçasini temin ederdi. Günümüzde teknolojik aygitlar oldukça ucuzladi. Vatandas artik bozulan cihazini tamir ettirmek yerine yenisini almayi tercih ediyor. Bu da elektronik cihaz tamiriyle ugrasan bizleri olumsuz etkiledi. Eskiden günde yirmi transistör satiyorken simdi tek transistör satamiyoruz” dedi.

 El emegi teknolojiyle yarisamadi

    Elektronik cihaz tamir edenlerin is üretemedigi için baska sektöre yöneldigine isaret eden Can, sunlari bildirdi: “Eskiden cihazi bozulan vatandas solugu tamircide aliyordu. Tabi o zamanlar elektrikli ve elektronik ürünler oldukça pahaliydi. Tamirci bozulan parçayi degistirip el emegini rahatlikla aliyor, cihazi tamir edilen vatandasta gönül rahatligiyla bu emegi ödüyordu. Günümüzde özellikle de ucuz Çin mallarinin piyasaya girmesiyle, hemen her alanda bu ürünleri tüketir olduk. Bu ürünler her ne kadar kalitesiz olsa da maddi durumu iyi olmayan vatandaslar için bulunmaz bir nimet gibi görülmektedir. Ucuz olan bu mallarin garantileri olmamakla garantili olanlarin da servislerinde sikinti çikmaktadir. Çin malinin tamir ücreti, cihaz fiyatinin yaklasik olarak yarisina tekabül edebilmektedir. Vatandas cihazini tamir ettirmek yerine baska bir ürün almaktadir. Aslinda bu durum genel anlamda ülke ekonomisini de yipratmaktadir. Sürekli olarak yurtdisindan ürün ithal ediyoruz, eski ürünleri de çöpe atarak çevre kirliligine neden oluyoruz.”

 Isteyen istedigi kalite ürün yaptirdi

    Teknoloji üretiminin yillar önce sadece tekel sermayesinde oldugunu, bu sektör üzerine yogunlasan ülkelerin de artik üretilebildigini anlatan Can, “Batili devletlerin tekelinden kurtulan teknoloji, özellikle isçiligin ucuz oldugu Uzakdogu ülkelerinde de üretilebiliyor. Hatta bir zamanlarin burnu havada teknoloji devleri ürünlerini bile bu ülkelerde tamir ettirmektedir. Günümüzde teknolojinin her alanini üreten Çin, bu ülkelerin basinda gelmektedir. Nerdeyse bütün dünya ülkeleri Çin’den istedigi model ve kalitede ürün siparisi verebiliyor. Sektörde bu nedenle haksiz rekabet hakim olmaktadir. Bunun nedeni ise ithalat yapan firmalarin ayni ürününü her kaliteden siparis vermesi, sektördeki is yerlerinin de farkli kalitedeki ayni model ürünü bizlerden daha ucuza satmasidir. Bu noktada müsteri bilinçsiz. Müsteriye durumu ne kadar izah edersek edelim anlatamiyoruz. Müsteri için daima ucuz mal gözde olmaktadir. Kalite arayan müsterilerimiz çok az. Hâlbuki 3 liralik kalitesiz bir televizyon kumandasinin bir aylik ömrü olurken 10 liralik ayni model kaliteli kumandanin ömrü senelerce olabilmektedir.” diye konustu.

 Baska sektörlerde hizmet veriyoruz

   Elektronik cihaz yedek parça satisinin tükenme asamasina geldigini, müsterilerinin sadece lise ve üniversitelerin elektronik bölümü ögrencileri olduguna deginen Can, söyle konustu: “Sektörün geleceginden söz etmek mümkün degil. Bizim durumumuzda olan birçok esnaf; ses, görüntü, güvenlik sistemleri alaninda is degisikligine gitti. Fakat alisveris merkezlerinin (AVM) kurulmasiyla bu sektörden de para kazanamaz olduk. AVM’ler reklam potansiyeli, eglence merkezleri, otoparki ve her sektörden hizmet veren isyerleriyle oldukça cazip yerlerdir. Fakat vatandaslarimiz sunu bilmelidir ki, kampanyalar lafta kalmakta, bir ürün zararina satilarak acisi diger ürünlerden çikartilmaktadir. Isyerimde bir anten konektörünü 25 kurusa satiyorken AVM’deki is yeri bu konektörü posetleyip süsleyerek ve bol isiklandirmali bir rafta 5 liraya satiyor. Bu duruma kendi gözlerimle sahit oldum. Tabi onlara da hak veriyorum çünkü AVM’deki bir is yerinin kirasi ve burada çalisanlarin maasinin birilerinin sirtindan kazanilmasi gerekiyor. Iddia ediyorum, yerli esnaf AVM’lerden daha ucuza ürün satmaktadir.”