Malatya
Giriş Tarihi : 06-05-2021 17:12   Güncelleme : 06-05-2021 17:12

Nesli Tükenmekte Olan Böcek Malatya’da Çiftçinin Çilesi Oldu

Nesli tükenmek üzere olan halk arasında Dana Burnu olarak bilinen Gryllotalpa Gryllotalpa böceği Malatya’da çiftçinin başına bela oluyor. Toprakla buluşturulan fideleri kökünden kesen bu böcekler sebze fideleri başta olmak üzere, fidanların da gelişimine izin vermiyor.

Nesli Tükenmekte Olan Böcek Malatya’da Çiftçinin Çilesi Oldu

Malatya’da sebze fidelerinin dikim zamanı. Mayıs ayının ilk haftası rakımı düşük bölgelerde dikimine başlanan fidelerin tek düşmanı ise Danaburnu Böceği.  Az sayıda olduğunda sorun oluşturmayan ancak mücadele verilmediğinde, ihmal edildiğinde çoğalarak geniş alana yayılan zararlı, büyük sayılarda olduğunda sorun haline geliyor. Avrupa’nın bazı ülkelerinde neslinin tükenme tehlikesi altında olduğu konusunda uyarılar yapılıyor ve böceğin öldürülmesine dair yasaklar bulunuyor. Ancak dünyanın birçok ülkesinde olduğu gibi Türkiye’de danaburnu böceği zararlılar arasında kabul edilerek mücadelenin önü açılıyor.

Danaburnu böceği zararlarının yaşam şeklinden kaynaklandığını söyleyen Çiftçi Ramazan Parlak, uzun süredir bu böcek türü ile ilgili bireysel araştırmalar yaptığını ve etkin mücadele için yöntemler üretmeye çalıştığını söyledi. Bitkilerin Danaburnu denilen kısmını kemirdikleri için bu ismin verildiğini söyleyen Parlak” Toprak içinde galeri açarak ilerleyen ‘Danaburnu Böceği’, bu sırada rastladıkları tohumları, kökler, yumruları, aklınıza gelebilecek tüm bitkisel materyalleri kemirerek yoluna devam ediyor. Bu nedenle bitkilerin ölmelerine ve geniş alanda tahribata neden oluyor. Tarım ve Orman Bakanlığını’na bağlı olarak yayımlanan Sebzelerde Danaburnu adlı belgeye göre, özellikle yeni dikilmiş fidanlar, fideler, ekinler böceğin zararına uğruyor. Taçlardan  ve gelişmekte olan meyveciklerden, meyvelerden beslenen böcekler, özellikle kökleri ve gövdelerin diplerini kemirerek tüketiyor. Aslında bitkiler, türün beslendiği gıdaların küçük bir kısmını oluşturuyor. Danaburnu zararlısı, diğer böcekleri, solucanları ve hayvanları da yiyor. Danaburnu galerileri üzerinde bulunan ve kökünden tahrip olan ekinlerin büyümesi duruyor, birçoğu kısa sürede kuruyor. İlerlerken tohum yataklarını bozan zararlılar nedeniyle, çimlenmekte ve büyümekte olan tohumlar işlevsiz hale getiriyor. Zararı genellikle Bozkurt zararı ile karıştırılıyor. Ancak Bozkurt zararında, bitkilerin köklerinde saçaklanma görülmezken danaburnu hasarında köklerde saçaklanma fark ediliyor. Ayrıca danaburnu böcekleri, toprak yüzeyine yakın açtıkları galerilerden tanınabiliyor. Yoğun oldukları alanlarda, tarlalarda yer yer boşluklara sebep verebiliyor. Danaburnu zararlısı en çok; mısır, çeltik, buğday, sebzeler, ayçiçeği, süs bitkileri, pamuk, tütün, meyve ve orman fidelerine konukçuluk yapıyor.” dedi.

Danaburnu böceğinin doğal düşmanları arasında kuşlar ve kümes hayvanlarının olduğunu söyleyen Çiftçi Parlak,” Beslenen kuş ve kümes hayvanları, böceklerin azaltılmasında, işgalin önüne geçilmesinde önemli rol üstleniyor. Tarlalarda verimi önemli ölçüde azaltan böceğin ortadan kaldırılması için farklı mücadele yöntemlerine başvurulabiliyor.  Alınabilecek kültürel önlemler içinde suda bırakma başı çekiyor. Özellikle küçük bahçeler göllendirilerek danaburnu böceklerinin boğulması sağlanabiliyor. Zararlılar, gübreli ve sıcak topraklarda yaşadığı, bu alanları sevdiği için tuzak amaçlı tarlaların bazı bölümlerine gübre kümeleri bırakılıyor. İlkbahar başında toplanan nimf ve erginler, sayesinde böceklerin üremesi azaltılabiliyor. Kışın, daha önceden yerleştirilen gübre yığınları açılarak zararlıların soğuktan ölmesi sağlanabiliyor. Toprağın derinden işlenmesi yoluyla, toprak altında yaşayan böceklerin ortadan kaldırılması söz konusu olabiliyor. Nöbetleşe ekim ve konukçu olmayan bitkilerin dikimi danaburnu varlığının azaltılmasına yardım edebiliyor.” İfadelerine yer verdi.

Ebubekir Atilla – ÖZEL HABER