Sağlık
Giriş Tarihi : 27-02-2017 13:48   Güncelleme : 27-02-2017 13:48

Kalin Bagirsak Kanserinin 7 Önemli Etkeni!

Ülkemizde en sik görülen kanserler arasinda üçüncü sirada yer alan kalin bagirsak (kolon) kanseri giderek yayginlasiyor. Her 20-30 kisiden birinin yasaminin bir döneminde karsisina çikan kolon kanserine; yanlis beslenme aliskanliklarindan alkol ve sigara kullanimina dek birçok faktör yol açiyor

Kalin Bagirsak Kanserinin 7 Önemli Etkeni!

Sinsice ilerleyen ve erken dönemde hemen hiçbir belirti vermeyen, buna karsin henüz polip halinde iken tespit edildiginde önlenebilen kolon kanserinde erken teshis kritik rol oynadigindan toplumsal bilincin artmasi çok önemli. Bu nedenle 2000 yilindan buyana dünyada Mart ayi Kolon Kanseri Farkindalik Ayi olarak kutlaniyor. Acibadem Üniversitesi Gastroenteroloji Uzmani Doç. Dr. Fatih Oguz Önder, kalin bagirsak kanseri ve poliplerin erken dönemde hemen hiçbir belirti vermemesinden dolayi; genetik riski olmayanlarin en azindan 50 yasindan sonra hiçbir sikayeti olmasa bile kolonoskopi yaptirmalari gerektigini belirterek “Kalin bagirsak kanserinin gelismeden önlenmesinde ve erken tanisinda kolonoskopinin rolü büyüktür. Kolonoskopi oldukça güvenli ve uygun sartlarda yapildiginda konforlu bir islem. Ailesinde kolonda polip veya kolon kanseri olanlar daha erken yaslarda taramalara alinmalidir” diyor. Kolon kanserinin ileri asamasinda ise hastalarda kansizlik, tuvalette kan gelmesi, sümük benzeri akinti, bagirsak aliskanliklarinda ishal veya kabizlik gibi degisme, karin agrisi ve kilo kaybi gibi belirtiler kendini gösterebiliyor. Peki kolon kanserine yol açan baslica etkenler neler? Doç. Dr. Fatih Oguz Önder, önemli uyarilar ve önerilerde bulundu.

 

·                    Asiri kirmizi et ve salam, sucuk, sosis tüketimi

Dünya Saglik Örgütü 2015 yilinda salam, sucuk, sosis, pastirma gibi islenmis et ürünlerini kesin kanserojenler arasina dahil etmis durumda. Asiri kirmizi et tüketilmesinin de özelikle kolon kanseri riskini artirdigina ayni duyuruda dikkat çekiliyor.

 

·                    Yanlis beslenme aliskanliklari

Yanlis beslenme aliskanliklari kolon kanseri riskini artiriyor. Asiri beslenme ve obezite birçok saglik sorunu ile birlikte kolon kanseri gelismesine de neden olabiliyor. Özellikle sebze ve meyvenin az tüketilmesi tüm sindirim sistemi sagligini bozarken, kolon kanseri açisindan da önemli risk teskil ediyor.

·                    Mangalda etin yanmasi

Kolon kanserinde pisirme biçimi de çok önemli. Özellikle mangal gibi pisirme yöntemlerinde etin yanmasi sonucu kanserojenler olusabiliyor. Bu kanserojenler mide, pankreas ve kolon kanserinin gelismesini tetikleyebiliyor. Bu nedenle etin atese en az 15 cm’den yakin mesafede olmamasina dikkat edin. Etin mangalda kalma süresi uzadikça da kanserojen madde olusma riski artiyor.

 

·                    Alkol ve sigara

Yapilan bilimsel çalismalar, alkol ve sigara kullaniminin genel sagligi bozucu etkilerinin yani sira, diger kanserlerde oldugu gibi kolon kanseri açisindan da ciddi bir risk faktörü oldugunu ortaya koyuyor.

 

·                    Yakin akrabalarinda kanser görülmesi

Kalin bagirsak kanserinin nedenleri arasinda ailesel ve genetik faktörler çok büyük rol oynuyor. Yakin akrabalarinda bagirsak kanseri olan insanlarda kolon kanseri gelisme riski daha fazla oluyor. Bu kisilerde düzenli araliklar ile kanser taramalari yapilmasi çok önemli. Ayrica kendisinde meme, yumurtalik ve rahim kanseri olan kisiler de mutlaka kolon kanseri açisindan taranmali.

 

·                    Kolon polipleri

Kolon polipleri, kalin bagirsagin en sik görülen hastaliklarindan. Hemen hemen tüm kalin bagirsak kanserleri; bagirsak iç duvarindan olusan ve bagirsak içine dogru uzanan anormal yapidaki bu doku parçalarindan gelisiyor. Zaman içinde polip içindeki hücreler degiserek kansere dönüsebiliyor ve buradan yayiliyor. Bu polipler kolonoskopi ile tespit ediliyor ve kötü dönüsüm gerçeklesmeden önce yok edilebiliyor.

 

·                    Ilerleyen yas

Gastroenteroloji Uzmani Doç. Dr. Fatih Oguz Önder “Ilerleyen yas ile birlikte kalin bagirsak kanseri riski artar. Hastalarin yüzde 90’indan fazlasi 40 yas üzerinde tespit edilmektedir ve 40 yasindan sonra kolon kanserine yakalanma orani her 10 yilda bir ikiye katlanarak artmaktadir” diyor.

 

Kolonoskopiden korkmayin

Kolonoskopi, günümüzde oldukça güvenli ve uygun sartlarda yapildiginda konforlu bir islem. Ancak eski algilar kolonoskopiden çekinilmesine neden oldugundan, erken teshiste bu kritik firsat kaçirilabiliyor. Oysa endiseye gerek yok! Islemden bir gün önce evde uygulanabilen bir diyet ve ilaç tedavisi ile bagirsaktaki kirlilik temizleniyor. Islem günü taramaya girecek olan kiside hafif veya derin sedasyon denilen islemi hissetmesini ve hatirlanmasini önleyen ilaçlar ile hafif bir uyku saglaniyor. Bu hafif uyku durumunda kisi rahatsizlik hissetmiyor, agri duymuyor. Islem sirasinda tespit edilen ve teknik olarak uygun olan tüm polipler alinarak kolon kanseri gelismesi riski azaltiliyor. Doç. Dr. Fatih Oguz Önder “Islemin olumsuz sonuçlanma ihtimali çok düsük. Hastalar islemden sonra birkaç saat gaz siskinligi hissedebilirler ancak ayni gün içinde normal hayatlarina dönebilirler” diyor. Genetik riski olmayan kisilerin 40 yasindan sonra yilda bir kez gaitada gizli kan var mi diye taranmasi gerekiyor. 50 yasina gelen kisilerin ise kolonoskopi yöntemi ile polip ve kanser taramasi önemli. Tespit edilen polip sayi ve cinsine göre ileri takipler düzenleniyor.