Malatya
Giriş Tarihi : 03-01-2022 13:55   Güncelleme : 03-01-2022 13:55

Elektrik Gölünün Hikayesi

Malatya’da yaklaşık 50 yıl önce var olan  Elektrik Gölü, geçmişte şehrin kültür alanı haline gelmişti. Elektrik Gölü’nün hikayesi ve nasıl oluştuğunu sizler için araştırdık.

Elektrik Gölünün Hikayesi

Malatya’da Tecde mahallesinde 1927 yılında kurulan ve Malatya'ya ilk elektriği verecek Tecde Hidroelektrik Santralinin açılışı gerçekleştirilince, bu santrali çalıştıran su Tecde’de boş bir araziye birikti. Uzun süre sonra göl haline gelen bu alana halk arasında “Elektrik Gölü” denildi.

1927 yılında derme kanalından aşağıya akıtılan su Almanlar tarafından kurulan Tecde Hidroelektrik Santraline gönderildi ve burada üretilen elektrik ile Mensucat, Şeker ve Tekel Tütün Fabrikalarının elektrik ihtiyacı karşılandı.

Malatya’nın ilk defa elektrik üreten fabrikası, uzun yıllar boyunca Malatyalının ve Malatya sanayisinin ihtiyacını görmüştü. Keban Barajı’nın yapılması ile birlikte Malatya, güçlü bir enerji kaynağına kavuşmuştu. Böylelikle 1980’li yıllara kadar hizmet vermeye devam eden Tecde Hidroelektrik Santrali, 80’li yılların başında kapatıldı.

Santralin fabrikalara sağladığı elektrik üretiminin yanında o yöredeki vatandaşların hayatını değiştirecek bir etkisi daha vardı. Elektrik üretiminin ardından yönlendirilen su Tecde mahallesinde boş bir araziye toplandı. Bu bölgede yaşayan vatandaşlar buradaki gölü öylesine benimsemişti ki, Elektrik Gölü kartpostallar, foto kartlar, tebrik kartları gibi birçok alanda ölümsüzleşti.

Elektrik Gölü ile ilgili Tecde Mahallesinde yaşayan 1933 doğumlu Fatma Kaya isimli bir vatandaşın anılarında paylaştığı kesit şu şekilde, ”Bizim bu evin güneyindeki tarla, göldü. Elektrik santralini çalıştıran su, bu gölde birikirdi. Halk önce ‘aletirik gölü’ dedi, sonra ‘göl yeri’, ardından sadece ‘göl’ dedi. En sonunda da ne göl kaldı, ne de göl yeri. O günlerden hatıra olarak gölün etrafına diktikleri beş on çam ağacı, bir de Hatice bacımın bahçesindeki su deposunun taştan örme duvarları duruyor. Gölün yerine benzinlik, apartmanlar yapıldı. Santralin, lojmanların yerine de Yusuf Kenan Lisesi yapıldı. Lojmanların çevresinde çeşit çeşit meyve ağacı vardı. Öyle güzel elmaları vardı ki oradan gelen geçen meyve yerdi, ağaçlar kesilip de yerine lise yapılana kadar.

Almanların çok eskiden yaptıkları bu santralden çıkan elektrik, Malatya’da kurulan Mensucat, Şeker ve Tekel tütün fabrikalarına gidiyordu. Santral iptal olunca Kündübek’ten çıkıp Çırmıhtı’dan geçip Tecde’deli aletirik gölüne dolan suyun kanalının yeri de değişti. Önceleri kanal, anayolun altından geçerdi. Sonra kanalı, yolun güneyinden, şimdiki Şentepe’den geçirdiler. Sular da azalmıştı. Belki de Keban barajında üretilen elektrik fabrikalara verilince Tecde’deki santralin işi bitti.”

>> Ebubekir Atilla – ÖZEL HABER