Yazar
Giriş Tarihi : 26-01-2017 00:00   Güncelleme : 26-01-2017 00:00

DIYABET VE BESLENME

DIYABET VE BESLENME

Diyabet, insülin hormonunun kismen veya tamamen eksikligi sonucu ortaya çikan karbonhidrat, protein ve yag metabolizmasinin bozuldugu bir hastaliktir.

Diyabet iki bin yildan uzun süredir görülen bir hastaliktir. Eski Misir ‘ da hastalik çok idrara çikma olarak tanimlanmistir. 1493- 1541 yillari arasinda Paracellus diyabetli hastalara açlik kürleri uygulayarak diyabet hastaligi ve tedavisiyle ilgili arastirmalar yapmistir. Daha sonra ki yillar da Bernard diyabetli hastalarda seker yapiminin arttigini göstermistir.  1921 yilindan beri diyabet tedavisinde insülin kullanilmaya baslanmistir. Diyabetle ilgili çalismalar günümüzde de devam etmektedir.

Diyabet atlasi 2011 verilerinde  Dünya da 20 -79 yas arasi 366 milyon diyabetli birey oldugu bildirilmektedir ve bu sayinin 2030 yilinda 522 milyona ulasacagi tahmin edilmektedir.

Diyabetin önlenmesinde, diyabet varsa tedavisinde veya diyabetle iliskili komplikasyonlarin önlenmesinde beslenme tedavinin önemli bir basamagidir.

Yapilan son çalismalarda D vitamini düzeyleri ile diyabet arasinda iliski bulunmustur. D vitaminin yetersizligi insülin sekresyonunun azalmasina neden olmaktadir. Diyabetli bireyler de kanda D vitamini düzeylerine bakilarak, eksiklik varsa giderilmesi gerekmektedir. D vitamini yetersizligi diyabet için bir risk faktörü olusturmaktadir.

Diyabetin beslenme tedavisinde tüketilen karbonhidratin türü ve miktari çok önemlidir. Diyetin toplam karbonhidrati günde 130 grami geçmemelidir. Diyet yaglari da metabolik kontrolün saglanmasi için oldukça önemlidir. Diyabetik bireylerin doymus yag içeren ve kolesterol içerigi yüksek besinlerin alimini kisitlamalari gerekmektedir. Zeytinyagi gibi tekli doymamis yag olarak siniflandirdigimiz yaglarin diyabetik kisilerde insülin direncine olumlu etkileri de yapilan çalismalarda gösterilmistir.  Omega 3 yag asitleri dedigimiz balik yaglarinin ise diyette balik ve deniz ürünlerinden dogal olarak saglanmasi önerilmektedir. Baligi haftada 2 kez izgara veya bugulama gibi yöntemlerle pisirerek tüketmek gerekir.

Amerikan diyabet birligi diyette sebze ve meyve tüketiminin arttirilmasinin diyabet riskini azalttigini bildirmistir. Özellikle koyu yesil yaprakli sebzeler düsük enerji ve yüksek posa içerirler. Bu nedenle diyabetli bireylerin beslenmelerinde koyu yesil yaprakli sebzeler mutlaka yer almalidir.

Gün içerisinde tüketilecek 5-10 adet findik veya badem de insülin degerlerinde olumlu etki saglayacaktir. Bu besinlerin tüketiminde en önemli nokta porsiyon kontrolünün saglanmasidir.

Son yapilan çalismalarda tarçinin da kan sekeri üzerine olumlu etkisi gözlenmistir. Gün içerisinde 1 çay kasigi kadar tarçini süte, yogurda, çaya veya elmaniza ekleyerek tüketebilirsiniz.

Diyabetli bireyler genelde meyve tüketmekten korkarlar. Dogru miktarlarda tüketilen meyvelerin de kan sekeri üzerinde olumlu etkileri vardir. Meyve tüketimin de de önemli olan meyvenin porsiyonun ayarlanmasidir. Özellikle C vitamini içerigi yüksek olan portakal, mandalina gibi meyveler diyabetli bireyler de önerilmektedir.