Malatya
Giriş Tarihi : 05-03-2018 17:34   Güncelleme : 05-03-2018 17:34

Binalarimizin Yüzde 80’i Risk Altinda

1-7 Mart tarihleri ülkemizde deprem haftasi olarak kutlaniyor. Bu haftada Malatya’nin büyük depreme ne kadar hazir oldugunu Inönü Üniversitesi Ögretim Görevlisi Vehbi Aluçlu ile konustuk. 2000 yili öncesinde yapilan binalarin tehlike saçtigini vurgulayan Aluçlu, “Malatya merkezdeki binalarin yüzde 80’i eski yönetmelikle yapildigini düsünürsek bu binalar risk altinda. Depreme hazirliksiziz. Malatya’nin merkezindeki binalarin kentsel dönüsüm çerçevesinde devletimizin, hükümetimizin baslattigi kentsel dönüsümden faydalanarak saglam binalara dönüstürülmesi gerekiyor.” dedi

Binalarimizin Yüzde 80’i Risk Altinda

 Rahime Gül Erbas (Özel Haber)

1-7 Mart tarihleri arasinda kutlanilan Deprem Haftasinda Malatya olarak depreme ne kadar hazirlikli oldugumuzu Türkiye Mimar Mühendis Odalari Birligi (TMMOB) Malatya Insaat Mühendisleri Odasi Baskan Yardimcisi ve Inönü Üniversitesi Ögretim Görevlisi Vehbi Aluçlu ile konustuk.

“MALATYA’NIN 3 TARAFI FAY HATLARI ILE ÇEVRILI”

Malatya’nin bulundugu cografyayi degerlendiren Aluçlu sözlerini söyle sürdürdü: “ Malatya’nin 3 tarafi fay hatlari ile çevrili ve risk altinda. Dogu Anadolu fayi dünyanin ana kiriklarindan bir tanesi, hemen kuzeyimizden geçen Kuzey Anadolu fayi da dünyanin ana kiriklarindan biri. Bu faylar Iran’dan gelerek Bingöl Karli Ovadan çatallasarak 2’ ye ayriliyor. Malatya’nin çok yakinindan geçiyor. Bu fay üzerindeki hareketlerin deprem üretme potansiyeli çok yüksek. 7.4 ,7.2 devletin açikladigi rakamlar. Dogu Anadolu fay hatti Bingöl Elazig Malatya Adiyaman Kahramanmaras Hatay ve Misir'a kadar uzanan dünyanin ana kiriklarindan bir tanesidir. Buradaki yani önceki gün Pütürge’de meydana gelen 4.2’lik deprem bu fayin hareketliligini devam ettigini zaten söylüyor. Bu deprem esas beklenen depremin habercisi olabilir. Bu fay bizim korktugumuz fayin ta kendisidir. Bingöl Karliova’dan gelip Elazig-Malatya-Adiyaman Kahramanmaras-Hatay ve Misir'a kadar uzanan fayin üzerindeki harekettir. Bu fay çok büyük yükler tasiyor. Sincik ile Türkoglu arasinda devletin uzman kisileri tarafindan tahmin edilen 7.2 büyüklügünde deprem bekliyoruz. Siddet karsiligi 9’a tekabül ediyor. Bu fay Malatya’nin merkezine yaklasik 30 kilometre kus uçusu mesafede bulunuyor. 30 km mesafe depremde yakin mesafeye giriyor. Adiyaman, Hekimhan hareketli. Karsimizda da 1513 yilindan beri enerjisini biriktiren bir fay var. Sincik’ten Kahramanmaras’in Gölbasi ilçesine kadar. Bu fayin kirilmasi özellikle 2000 yilindan önce yapilmis binalarimizi çok etkileyecek. Dönemin Bayindirlik ve Iskân Bakani Zeki Aygezen hep Istanbul depremini gündeme getiriyorsunuz demisti ve oysa doguda 5 il var ki çok büyük risk altinda demisti. Bu iller Elazig, Malatya, Adiyaman, Kahramanmaras ve Hatay’dir. Buna bakildiginda bu iller risk altinda ve bizler de buna göre binalarimizi güçlendirecegiz. Binalarimiz olasi muhtemel bu depreme dayanamayacaklar. Mukamet degerleri düsük.  Bu binalarin bire an önce dönüstürülmesi gerekiyor. Malatya’nin yapi stoku ile veri elimizde yok.  Ne kadarin betonarme, ne kadari yigma, tas bina bilmiyoruz. Malatya’da son yillarda 120 bini geçti bina sayisi. Bu konutlarin yarisindan çogu 2000 yilindan önce yapilan binalar. Bu binalarin deprem dayanim mukavemetleri çok düsük. Bu büyüklükte depremde ya yikilacaklar ya da agir hasar alacaklar. Bu hafta vesilesiyle halkimiza seslenerek 2000 yilindan önce yapilan binalarin yapim teknolojileri o dönmede elle betonlar döküldügü, kalitesiz betonlar dökündürüyordu. 2000 yilindan sonra deprem yönetmeligi degistigi gibi betonlar beton santrallerinde üretilip hazirlanip gelmesi büyük bir avantaj. Bu durum binalarimiz mukavemet degerlerini oldukça yukarilara çekti. Eski binalarin kentsel dönüsüm kapsaminda yeniden yapilmasi gerekiyor.”

“DEPREMLE ILGILI VERILEN EGITIMLER YETERLI DEGIL”

Depremle ilgili verilen egitimlerin yeterli olmadigini ifade eden Aluçlu sözlerini su sekilde sürdürdü: “Deprem Haftasinin gündeme gelis amacina bakildiginda insanlari bilinçlendirmek için kutlaniyor, bu haftada konuyla ilgili egitimlerin verilmesi gerekiyor. Depremle ilgili verilen egitimler kesinlikle yeterli degil. Deprem itici bir konu deprem olunca depremi 3 gün hatirliyoruz 4. gün unutuyoruz.  Depreme vatandaslarimiz kader inanciyla baktiklari için bilinçlenmeyi kabul etmiyorlar. Hâlbuki bu kader degil, eksiklikler söz konusuysa onlar giderilmeli sonra kader denilmeli, eksiklikler düzeltilmeden kader deyip geçmek dogru degildir, körü körüne olacaklara davetiye çikarmaktir. Kontrol mekanizmasi çalismiyor Türkiye’de, proje farkli uygulama farkli olunca sikintilar bas gösteriyor. Projedeki sey zemine aktarilirken yanlis aktariliyor. Projede kolan varsa uygulamada kolon çok rahatlikla kaldirilabiliyor. Bu çok yanlis bir uygulamadir ve bu tür yapilar depreme karsi dayaniksiz yapilar olarak karsimiza çikiyor. Bu yüzden sistemin degismesi gerekiyor.” ifadelerini kullandi.

MALATYA MERKEZDEKI BINALARIN YÜZDE 80’I RISK ALTINDA

Muhtemel bir Malatya depreminde yasanacak sikintilara deginen Aluçlu sunlari dile getirdi: “ 1997 yilindan önceki deprem yönetmeligi ile yapilan binalari çok etkileyecek. Malatya merkezdeki binalarin yüzde 80’i eski yönetmelikle yapildigini düsünürsek bu binalar risk altinda. Depreme hazirliksiziz. Malatya’nin merkezindeki binalarin kentsel dönüsüm çerçevesinde devletimizin, hükümetimizin baslattigi kentsel dönüsümden faydalanarak saglam binalara dönüstürülmesi gerekiyor.  Eger standartlara uygun olarak yapilmissa orta büyüklükteki depremlerde mümkün degil yikilmaz. Hasar alabilir, çatlayabilir, ufak defet döküntüler olabilir ama insanlarin can kaybina sebebiyet verecek bir büyüklük degildir bu. Büyüklügü 6.5 ve üzerindeki olan kismi bizim binalarimizi ancak etkileyebiliyor. 1997’de deprem yönetmeligi degisti. Yeni binalarimiz bu deprem yönetmeligine göre yapildi. Gölcük depreminden sonra 2000 yilinda yeni bir deprem yönetmeligi çikarildi. 2000 yilindan sonra yapilan binalar eski yönetmelige göre yapilan binalardan çok daha saglam olarak karsimiza çikiyor. Bu binalarda kullanilan beton kalitesi olarak, malzeme olarak, beton kalitesi olarak yeni yönetmelikle yapildigi için saglikli binalar. Türkiye’de özellikle kirsal kesimde mühendislik hizmeti almadan üretilen tasla, çamurla yapilan yapilar yapiliyor.”