Siyaset
Giriş Tarihi : 12-02-2018 13:32   Güncelleme : 12-02-2018 13:32

Askla Yükselen Hormonlar Sagligi Koruyor

Âsik olmak, beden ve ruh sagligina iyi geliyor. Öyle ki ask, en zor anlarinda bile kisinin kendisini iyi hissetmesini saglayabiliyor. Ask kiside dalginliga neden olup, zaman zaman kendisine sorulan sorulara geç cevap vermesine neden olsa da; kalbi koruyor, bagisikligi güçlendiriyor, kilo verilmesini sagliyor, özgüven ve basari hissini artiriyor

Askla Yükselen Hormonlar Sagligi Koruyor

Memorial Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastaliklari Bölümü’nden Prof. Dr. Ayse Çikim Sertkaya, askin insan sagligi üzerindeki etkileri hakkinda bilgi verdi.

 

BU 3 HORMON ÂSIK OLUNCA YÜKSELIYOR

 

Hormonal aktivite, sosyal etkilesimler, ögretiler ve fiziksel temas içeren askin birçok arastirmaya konu olmus hayli karmasik bir yapisi vardir. Özellikle askin yeni basladigi ilk evrede beynin bazi bölgelerinde olmasi gerekenden çok daha fazla hormonal degisim yasanir. Insan sagligi üzerinde etkin oksitosin, vazopressin ve dopamin hormonlarinda artis görülüyor. Bu hormonlarin vücuttaki rolleri söyle özetlenebilir:

 

Oksitosin: Mutluluk ve sevgi hormonu olarak bilinir. Kan basincini düsürerek, rahatlama saglar. Salgilanmasinda dokunma, ses ve koku faktörlerinin etkili oldugu hormon, sosyal iliskilerdeki güven duygusunu insa eder. Özellikle dogum ve emzirme döneminde artar.

Vazopressin: Sadakat hormonu olarak da bilinir, baglilik duygusunu yükseltir. Kan hacmi ve konsantrasyonu düzenler.

Dopamin: Insanin kendisini iyi hissetmesini saglayan bu hormon, herhangi bir aktiviteyi gerçeklestirmede motivasyon saglar. Bu hormon olmadan kisinin kilini bile kipirdatmasi imkansiz gibidir.

 

ASK ISTAHI BASKILAYARAK KILO VERILMESINI SAGLIYOR

 

Toplumda yaygin olarak kullanilan kafasi çok dalgin oldugu için “Asik herhalde” ya da “Askindan igne iplige döndü” sözleri aslinda hormonal degisim sonucu yasanan yansimalardir. Beyinde “hipotalamus” adi verilen ve hemen hemen tüm hormonlari düzenleyen bölgede ask ile birlikte bazi degisikliler olur. Askin baslamasiyla birlikte noradrenalin adi verilen salgi artar. Strese yanit olarak da görev yapar, kalbi etkileyen sempatik nöronlar üzerinde etkili olan noradrenalin salgisiyla kalp atisi hizlanir, avuç içi terler ve göz bebekleri büyür. Bu dönem sorulan sorulara geç yanit verilmesi, kafanin çok daginik olmasi asiri noradrenalin salinimindan kaynaklanir. Ayrica istahi baskilamakta dolayisiyla kilo verilmesini saglamaktadir.

 

ASK KALBIN KORUYUCUSUDUR

 

Askin kalp sagligi üzerinde çok sayida olumlu etkisi vardir. Aski tarif ederken kullanilan “Onu görünce kalbim yerinden çikacakmis gibi atiyor” cümlesi mecazi degil, gerçek bir durumu yansitmaktadir. Katekolamin denilen adrenalin ve noradrenalin sayesinde kalp atim hizi artmaktadir. Ask sirasinda kalp hizinin artmasi, vücuda daha fazla kan pompalanmasina neden olarak kalp ve diger organlarin daha verimli çalismasina yol açabilmektedir.

 

ÖZGÜVEN VE BASARI HISSINI ARTIRIYOR

 

Ask beyinden salgilanan dopamin hormonu seviyesini yükseltmektedir. Haz alma duyusunun olusmasina yardimci olan dopamin hormonunun odaklanma ve dikkat üzerinde olumlu etkileri bulunmaktadir. Beyindeki bilgi akisi üzerindeki etkisi bulunan dopamin mutlu ve sosyal bir kisilik ile birlikte özgüven ve basari hissini artirarak mesleki hedeflere ulasmada önemli katki saglamaktadir. Dopamin seviyesinin düsmesi ise hafiza, dikkat ve sorun çözme yeteneginde azalmalara neden olabilmektedir.

 

BAGISIKLIK SISTEMINI GÜÇLENDIREREK HASTALIKLARDAN KORUYOR

 

Ask, dopamin gibi östrojen ve testosteron gibi cinsiyet hormonlarini da artirmaktadir. Cinsellikte önemli rol oynayan östrojen ve testosteron hormonlari vücutta farkli görevler de üstlenmektedir. Östrojen, kemik yapisini koruyup, kalp ve damar sagliginda koruyucu etki gösterirken; testosteron hormonu da güçlü kemikler ve saglikli bir bagisiklik sisteminin olusmasinda önemli rol üstlenmektedir.

 

ASKIN EVRELERINE GÖRE HORMONLAR DA DEGISIYOR

 

Askin evreleri ve zamani hormonlar tarafindan yönetilir. Ilk evre asiri keyifli, uykusuz, istahsiz ve kalp çarpintili geçer. Ilerleyen evrelerde ise daha sakin, empati ve baglilik duygusu hakim olur. Çiftler zamanla sevinme, stres, üzüntü gibi duygulari es zamanli yasamaya baslar. Fizyolojik bag denilen bu dönemde kortizol hormonunun etkisi ile daha fazla görülür. Askin evreleri gibi zamani konusunda da hormonlar ön plana çikmaktadir. Erkekte cinsiyet hormonlari hastalik veya ciddi stres altinda degil ise sabah pikleri belirgin olmak üzere her gün sürekli salgilanmaktadir. Kadinin cinsel isteginin arttigi, daha sosyal davranislar sergiledigi, daha iyimser ve enerjik oldugu dönem dolayisiyla asik olabilme ihtimalinin en yüksek oldugu zaman ise adet döneminin 2. ve 3. haftasi araligidir. Asik olmak için tüm bu kimyasal aritmetige zaman faktörünü de katmak gerekebilmektedir. Ask tüm vücuda olumlu etkiler yapmaktadir ancak her duygu gibi ask da ölçülü ve sagliga zarar vermeyecek sekilde tüm evreleri ile bilinçli bir sekilde yasanmalidir.